Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Anal Evre

Anal Phase

Tanım

Psikanalitik kurama göre, 1 ila 3 yaşları arasında çocuğun cinsel ve psikolojik zevk odağının anüs ve dışkılama kontrolü üzerine yoğunlaştığı gelişim evresi.

Örnek Vaka / Uygulama

İki buçuk yaşındaki Mert'in, annesinin tuvalet eğitimi sırasında tuvaletini yapmayı reddetmesi ve hemen ardından bu davranışı bir kontrol aracı olarak bir güç savaşına dönüştürmesi anal evre dinamiklerinin tipik bir dışavurumudur.

Derin Analiz

Klasik psikanalitik gelişim modelinde oral evreyi takip eden anal evre, özerklik, otoriteyle ilişki ve öz-düzenleme kapasitesinin temellerinin atıldığı kritik bir dönemeçtir. Bu evrede çocuk, dışkıyı tutma ve bırakma eylemleri üzerinden ilk kez çevresel kısıtlamalarla ve sosyal normlarla (tuvalet eğitimi) karşılaşır. Sigmund Freud, bu dönemdeki ebeveyn tutumlarının (aşırı katı ya da aşırı müsamahakar) kişinin yetişkinlikteki karakter yapısını doğrudan şekillendirdiğini öne sürmüştür. Örneğin; aşırı cezalandırıcı bir tuvalet eğitimi, yetişkinlikte 'anal-retantif' (cimri, aşırı düzenli, inatçı, mükemmeliyetçi) kişilik örgütlenmesine yol açabilirken; tam tersi durum 'anal-ekspulsif' (dağınık, savurgan, kuralsız) eğilimleri tetikleyebilir. Nörobiyolojik açıdan bu evre, prefrontal korteksin miyelinleşme süreci ve sfinkter kaslarının istemli kontrolüyle doğrudan ilişkilidir.

Etimoloji

Latince 'anus' (halka, arka geçit) kökünden türetilmiş olup, psikanalitik literatürde libidinal enerjinin odaklandığı bedensel bölgeyi nitelendirir.

Karıştırmayın

Oral evre (daha erken dönemde beslenme ve alma odaklıdır); Phallic stage / Fallik evre (3-6 yaş arası cinsiyet ve oedipal çatışmaların merkezdedir).