Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Olfaktör Referans Sendromu

Autodysomophobia

Tanım

Bireyin çevresindekiler tarafından fark edilen ve aşağılanmasına yol açan kötü bir vücut kokusuna sahip olduğu yönündeki yoğun, yanlış inancıyla karakterize edilen psikiyatrik durum.

Örnek Vaka / Uygulama

Yirmi dört yaşındaki bir üniversite öğrencisi, ders sırasında diğer öğrencilerin kendi teninden yayılan görünmez ve çürüme benzeri bir koku nedeniyle rahatsız olduğunu düşünmektedir. Hiç kimse bu kokuyu algılamadığını ve burnuna herhangi bir koku gelmediğini belirtmesine rağmen, hasta sınıfta oturmayı reddetmekte, günde yedi kez duş almakta ve tüm sosyal ortamlardan izole olmaktadır.

Derin Analiz

Olfaktör referans sendromu, DSM-5 sınıflandırmasında Obsesif-Kompulsif Bozukluk ve İlgili Bozukluklar şemsiyesi altında veya Diğer Belirtilmiş Obsesif-Kompulsif ve İlgili Bozukluklar kategorisinde incelenir. Klinik görünüme sıklıkla, hastanın kokuyu maskelemek için aşırı düzeyde parfüm sıkması, sürekli duş alması veya kıyafet değiştirmesi gibi kompulsif kaçınma ve kontrol ritüelleri eşlik eder. Bilişsel düzeyde, bireyin koku ile ilgili duyusal uyaranları (örneğin başkasının burnunu kaşıması veya öksürmesi) kendi kokusuna verilen bir tepki olarak yanlış yorumlama eğilimi (referans düşünceleri) belirgindir. Nörobiyolojik açıdan, olfaktör sistem ile limbik yapılar arasındaki aşırı uyarılma ve frontal korteksteki içgörü eksikliği patolojinin sürekliliğinde rol oynar.

Etimoloji

Yunanca 'autos' (kendi), 'dysodes' (kötü kokulu) ve 'phobos' (korku) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kişinin kendi bedeninden dayanılmaz kötü bir koku yayıldığı yönündeki irrasyonel ve sarsılmaz inancını ifade eder.

Karıştırmayın

Sosyal Anksiyete Bozukluğu ve Beden Algısı Bozukluğu ile sıklıkla karışır. Sosyal anksiyetede birey genel bir olumsuz değerlendirilme korkusu yaşarken, burada spesifik olarak hayali bir bedensel koku ve buna bağlı referans sanrıları veya aşırı değer verilmiş fikirler ön plandadır.