Maliyet Düşüşü Analizi
Cost-offset Analysis
Tanım
Sağlık müdahalelerinin, doğrudan sağlık kazanımlarından bağımsız olarak, genel sağlık bakım kullanımını ve maliyetlerini düşürme yoluyla sağladığı ekonomik tasarrufu ölçen analitik yöntem.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik panik bozukluğu tanısı alan ve sık sık acil servise göğüs ağrısıyla başvurarak kilitli tıbbi tetkik masraflarına yol açan bir hastaya 12 seanslık psikoterapi uygulanır. Tedavi sonrasında hastanın acil servis başvuruları %80 oranında düşer. Terapinin maliyeti, önlenen acil servis ve tetkik masraflarının altında kaldığı için analiz, net bir pozitif maliyet düşüşü (cost-offset) gösterir.
Derin Analiz
Sağlık ekonomisi ve klinik psikoloji yönetimi perspektifinden bakıldığında, maliyet düşüşü analizi (cost-offset analysis), özellikle psikoterapi veya farmakolojik tedavilerin uzun vadeli ekonomik bilançosunu çıkarmak için kullanılır. Temel mekanizma, önleyici veya erken müdahale niteliğindeki psikolojik tedavilerin, bireyin acil servis başvurularını, hastaneye yatış oranlarını ve kronik tıbbi muayene sıklığını istatistiksel olarak ne derece azalttığını hesaplamaya dayanır. Örneğin, depresyon veya anksiyete bozuklukları için uygulanan bilişsel davranışçı terapi (BDT) seanslarına harcanan bütçenin, bireyin somatik şikayetler nedeniyle tıbbi sistemde yarattığı gereksiz maliyetleri ne ölçüde sildiğini veya telafi ettiğini gösterir. Bu analiz, maliyet-fayda (cost-benefit) veya maliyet-etkililik (cost-effectiveness) analizlerinin alt bileşeni olarak sıklıkla entegre edilir ve sağlık politikalarının şekillendirilmesinde ampirik kanıt sunar.
Etimoloji
İngilizce 'cost' [maliyet/masraf] + 'offset' [dengeleme, telafi etme, azaltma] kelimelerinin birleşiminden oluşan, sağlık ekonomisi ve klinik psikoloji terminolojisinde ekonomik verimliliği ifade eden bileşik bir terim.
Karıştırmayın
Maliyet-etkililik analizi (cost-effectiveness analysis) ile sıklıkla karıştırılır; maliyet-etkililik, sonuçları QALY (kaliteye uyarlanmış yaşam yılı) gibi sağlık çıktıları üzerinden değerlendirirken, maliyet düşüşü analizi doğrudan parasal tasarrufa ve sağlık sistemi kullanımının azalmasına odaklanır.