Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kesme Davranışı

Cutting

Tanım

Genellikle bilek veya ön kolun kısmında olmak üzere, bireyin kendi vücuduna kesici aletlerle kasıtlı olarak zarar vermesi eylemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yirmi yaşındaki bir üniversite öğrencisinin, akademik başarısızlık ve yoğun terk edilme korkusuyla tetiklenen dayanılmaz duygusal boşluk hissi ve öfke patlamaları sırasında, bu zihinsel acıyı somutlaştırmak ve yatıştırmak amacıyla ön koluna kesici cisimle zarar vermesi klinik bir örnektir.

Derin Analiz

Kesme davranışı, psikiyatrik epidemiyolojide ve klinik pratikte kasıtlı kendine zarar verme (deliberate self-harm) spektrumunun en yaygın tezahürlerinden biridir. Genellikle borderline kişilik bozukluğu ve majör depresif epizodlar bağlamında, regüle edilemeyen yoğun duygusal acıyı, dissosiyatif kopmaları veya içsel gerilimi fiziksel bir eşdeğere dönüştürerek azaltma işlevi görür. Eylem sırasında bireyler sıklıkla artmış bir uyarılmışlık hali (arousal) ve azalmış ağrı eşiği deneyimlerler. Nörobiyolojik düzeyde, bu davranışın endorjen opioid sistemin ani aktivasyonu yoluyla kısa süreli bir rahatlama sağladığı, ancak uzun vadede suçluluk ve utanç döngüsünü pekiştirdiği bilinmektedir.

Etimoloji

İngilizce kökenli 'cut' fiilinden türetilmiş olup, nesneyi bölmek veya yaralamak anlamındaki Germen kökenli kelime grubuna dayanmaktadır.

Karıştırmayın

Özkıyım (suisid) girişimleri ile sıklıkla karıştırılır; ancak kesme davranışının temel motivasyonu genellikle ölmek değil, yaşantılanan psikolojik acıyla baş etmek ve hayatta kalma hissini yeniden kazanmaktır.