Apasti
Apastia
Tanım
Gıdadan bilinçli veya istemsiz olarak kaçınma, tam oruç tutma ya da besin alımını ciddi düzeyde kısıtlama durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikiyatri kliniğinde yatan ağır melankolik depresyon tanılı 42 yaşındaki bir hastanın, yaşama isteğinin azalmasıyla birlikte haftalardır hiçbir katı gıdayı ağzına koymaması ve suya bağımlı bir apasti tablosu sergilemesi.
Derin Analiz
Apasti, metabolik süreçlerin homeostazını doğrudan etkileyen fizyolojik bir yoksunluk halidir. Klinik bağlamda, bireyin besin alımını reddetmesi ya da gastrointestinal veya psikiyatrik patolojiler (örneğin anoreksiya nervoza, ağır depresif epizodlarda görülen katatonik veya retentif durumlar) nedeniyle beslenememesiyle karakterizedir. Nörobiyolojik düzeyde, hipotalamusun açlık ve tokluk merkezlerinin (lateral hipotalamik alan ve ventromedial çekirdek) regülasyonu ile inülin, ghrelin ve leptin gibi peptit hormonların periferik sinyal mekanizmaları bu süreçte kilit rol oynar. Uzun süreli apasti, glikoneojenezin tükenmesiyle birlikte ketojenezis süreçlerini tetikler ve kortikal işlevlerde bozulmalara yol açabilir.
Etimoloji
Yunanca 'a-' (olumsuzluk eki, yokluk) ve 'pastē' (yiyecek, lapa) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak gıdadan mahrum kalma veya yemek yememe durumunu ifade eder.
Karıştırmayın
Anoreksiya nervoza ile karıştırılabilir; ancak anoreksiya beden algısı bozukluğu ve kilo alma korkusu içerirken, apasti daha geniş bir yelpazede fizyolojik, metabolik veya psikiyatrik etkenlere bağlı genel bir gıda almama halini tanımlar.