Challenged
Challenged
Tanım
Tarihsel süreçte dezavantajlı veya engelli bireyleri tanımlamak için kullanılan, günümüzde ise akademik ve klinik literatürde eskimiş (outdated) kabul edilen etiketleyici sıfat.
Örnek Vaka / Uygulama
1980'li yıllara ait bir özel eğitim raporunda 'learning challenged' (öğrenmede zorluk yaşayan) olarak etiketlenen bir öğrencinin, güncel klinik değerlendirmede 'specific learning disorder' (özgül öğrenme bozukluğu) tanısıyla ele alınması ve eğitim planının bireyin etiketine değil, işlevsel gereksinimlerine göre yapılandırılması.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve özel eğitim terminolojisinde dilin yapısının birey üzerindeki psikolojik etkisini inceleyen pragmatik bir olgudur. 20. yüzyılın son çeyreğinde, klinik etiketlerin damgalama (stigma) yaratma potansiyelini azaltmak amacıyla 'fiziksel olarak engelli' yerine 'fiziksel olarak meydan okunmuş' (physically challenged) gibi formülasyonlar türetilmiştir. Ancak günümüzde bu yaklaşım, engelliliği bir 'mücadele' ya da 'aşılması gereken kişisel bir meydan okuma' (inspiration porn) olarak romatize ettiği ve bireyin tıbbi/sosyal gerçekliğini maskelediği gerekçesiyle eleştirilmektedir. APA (Amerikan Psikoloji Derneği) kılavuzları, bu tür yapay yumuşatmalar yerine 'person-first language' (önce birey: engelli birey) veya tıbbi olarak net terimlerin kullanılmasını teşvik eder.
Etimoloji
Orta İngilizce 'challengen' [itiraz etmek, sorgulamak, hak iddia etmek], Latince 'calumniari' [iftira atmak, suçlamak] kökünden evrilmiştir. Modern psikopatoloji ve engellilik çalışmalarında euphemism [kısıtlayıcı/yumuşatıcı ifade] olarak yeniden işlevselleştirilmiştir.
Karıştırmayın
Empowering language (güçlendirici dil) ile patronizing euphemism (küçümseyici yumuşatma). Challenged terimi, iyi niyetli gibi görünse de bireyi pasifize eden ve paternalist bir bakış açısı dayatan yapısıyla güçlendirici dilden ayrılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Hiperpne
Hiperpne
Hyperpnea
Solunumun hem hızında hem de derinliğinde, metabolik gereksinimlerdeki artışa veya patolojik süreçlere bağlı olarak ortaya çıkan anormal artış.
İncele
Yaşam Doyumu
Yaşam Doyumu
Life Satisfaction
Bireyin yaşamını genel olarak zengin, anlamlı, dolu ve yüksek kalitede bulma derecesini yansıtan bilişsel değerlendirme süreci.
İncele
Oral Kişilik
Oral Kişilik
Oral Personality
Klasik psikanalitik kuramda, psikoseksüel gelişimin oral dönemindeki saplanmalara bağlı olarak ortaya çıkan karakter örüntüsü.
İncele
Birey Psikolojisi
Birey Psikolojisi
İndividual Psychology
Alfred Adler tarafından geliştirilen; insanın yaşam boyu yetersizlik hissini yenme, üstünlük ve bütünlük kazanma ile toplumsal aidiyet kurma yönündeki bilinçli çabalarını esas alan psikoterapi ve kişilik kuramı.
İncele