Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Refakatçi Bakımı

Attendant Care

Tanım

Fiziksel veya gelişimsel engelli bireylerin günlük yaşam aktivitelerini sürdürebilmeleri için ev ortamında sağlanan tıbbi olmayan birebir destek ve denetim hizmeti.

Örnek Vaka / Uygulama

Omurilik yaralanması nedeniyle alt ekstremitelerinde tam felç gelişen ancak bilişsel olarak tamamen bağımsız bir yetişkinin, sabah rutinleri olan yataktan kalkma, kişisel hijyen ve kahvaltı hazırlığı süreçlerinde eğitimli bir refakatçi desteği alarak kendi evinde yaşamına devam etmesi.

Derin Analiz

Refakatçi bakımı, bağımsız yaşama potansiyeline sahip ancak giyinme, beslenme, hijyen gibi temel günlük yaşam aktivitelerinde (ADL) motor veya kognitif kısıtlılıkları bulunan bireylerin özerkliğini korumayı amaçlayan kritik bir rehabilitasyon ve sosyal destek bileşenidir. Klinik pratikte bu hizmet, bireyin sadece fiziksel ihtiyaçlarını karşılamakla kalmaz, aynı zamanda kurumsal bakımın (huzurevi veya bakım merkezi) yaratacağı psikolojik yabancılaşma ve otoriteryen etkileri en aza indirerek ev içi özerkliğin sürdürülmesini sağlar. Adli ve ıslahevi bağlamında ise, koruma altına alınmış suça sürüklenen çocukların güvenli olmayan ortamlarda birebir denetim altında tutulmasını ifade eder. Nöropsikolojik açıdan, bu bakım modeli, bireyin çevresel uyaranlarla baş etme kapasitesini artırırken bakım veren yükünün (caregiver burden) yönetilmesinde de merkezi bir rol oynamaktadır.

Etimoloji

İngilizce 'attend' (hizmet etmek, ilgilenmek) fiilinden türetilen 'attendant' (refakatçi, görevli) ve 'care' (bakım, ihtimam) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Evde sağlık hizmetleri (home health care) ile karıştırılır; evde sağlık hizmeti hemşirelik ve tıbbi müdahale gerektirirken, refakatçi bakımı esas olarak tıbbi olmayan günlük yaşam aktivitelerine odaklanır.