Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yamyamlık

Cannibalism

Tanım

Bir organizmanın kendi türünden başka bir bireyi besin olarak tüketmesi eylemi olup, psikopatolojik bağlamda insan eti yeme yönündeki patolojik dürtüyü ifade eder.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir vakada, ağır paranoid şizofreni tanısı almış bir hastanın, gerçeklik algısının tamamen yittiği psikotik bir atak sırasında, insan eti yeme dürtüsünden bahsetmesi ve bu dürtünün hastanın kendi benlik sınırlarını koruma veya içsel nesneleri yok etme çabasıyla ilişkili sanrısal inançlar barındırması.

Derin Analiz

Yamyamlık, hem etoloji hem de klinik psikiyatri ve psikanaliz sınırlarında incelenen multidisipliner bir olgudur. Hayvanlar aleminde ekolojik baskılar, besin kıtlığı veya üreme stratejileri (örneğin bazı eklembacaklılarda) bağlamında adaptif bir mekanizma olarak gözlemlenebilirken, insan patolojisinde nadiren şizofreni, ağır psikotik bozukluklar veya kültürel-mitolojik sendromlar (örneğin Windigo psikozu) çerçevesinde ortaya çıkar. Klasik psikanalitik kuramda, yamyamsal dürtüler, psikoseksüel gelişimin oral-dişsel (oral-biting) evresindeki fiksasyonlarla ilişkilendirilir ve nesneye yönelik ilkel, yok edici bir libidinal yatırımın göstergesi olarak kabul edilir.

Etimoloji

İspanyolca 'caníbal' sözcüğünden türetilmiş olup, Kristof Kolomb'un Karayipler'deki yerli halk olan Karib (Carib) adını anarken kullandığı ifadeye dayanır; köken olarak Kariblerin insan eti yediğine dair inançlara atfeder.

Karıştırmayın

Nekrofaji (ölü bedenlerin tüketilmesini ifade eder, ancak tür içi sınırlaması yoktur) ve otofaji (bireyin kendi dokularını tüketmesidir, yamyamlık ise türdeş tüketimidir).