Eksik Yas
Absent Grief
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kırk yıllık eşini ani bir kalp kriziyle kaybeden 68 yaşındaki bir birey, cenaze töreni dahil olmak üzere hiçbir gözyaşı dökmemiş, olaydan hemen ertesi gün rutin bahçe işlerine ve komşu ziyaretlerine dönmüştür. Çevresindekilerin 'ne kadar güçlü' olduğunu söylediği bu kişi, olaydan altı ay sonra açıklanamayan kronik göğüs ağrıları ve panik ataklar ile kardiyoloji kliniğine başvurmuş, yapılan tıbbi tetkiklerde organik bir neden bulunamamıştır.
Derin Analiz
Eksik yas, komplike yas spektrumunun en disfonksiyonel ve savunmacı biçimlerinden biridir. Bireyin ego savunma mekanizmaları, özellikle de inkar (denial) ve duygusal kaçınma (avoidance), kaybın yarattığı dayanılmaz psikolojik acıyı filtrelemek için aşırı derecede devreye girer. Bu durum, akut travmatik yükün bilinç dışı bir hamleyle bastırılmasıdır. Nörobiyolojik düzeyde, amigdala ve prefrontal korteks arasındaki regülasyon bozukluğunun, duygusal salınımı baskılayan kronik bir kortizol ve stres yanıtı döngüsü yarattığı düşünülmektedir. Birey dışarıdan işlevsel görünse de, işlenmemiş bu yas genellikle somatik semptomlar, psikosomatik rahatsızlıklar veya yıllar sonra tetiklenebilecek ani depresif epizodlar olarak kendini gösterir.
Etimoloji
İngilizce 'absent' (Latince 'absentem' [bulunmayan, uzak]) ve 'grief' (Latince 'gravare' [ağırlaştırmak] kökünden türeyen Eski Fransızca 'grever' fiiline dayanan acı/yas kavramı) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Normal yas (grief) süreciyle karıştırılabilir; ancak normal yasta dalgalanan üzüntü, öfke ve özlem dalgaları varken, eksik yasta tam bir duygusal donukluk ve kaçınma hâkimdir. Sağlıklı başa çıkma stratejileriyle veya duygusal dayanıklılıkla (resilience) karıştırılmamalıdır; zira eksik yas adaptif değil, savunmacı bir patolojidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Komplike Yas
Komplike Yas
Abnormal Grief / Complicated Grief
🔹 1. (abnormal grief): Kayıp sonrasında ortaya çıkan, normal yas süreçlerinin zamansal ve işlevsel sınırlarını aşarak sü kronik, yıkıcı ve işlevselliği felç eden bir ruhsal durumdur. 🔹 2. (complicated grief): Önemli bir kayıp sonrasında normal beklentilerden ve kültürel normlardan büyük ölçüde sapan, zamanla hafiflemeyen ve işlevselliği kalıcı olarak bozan şiddetli yas tepkisidir.
İncele