Gündüz Tedavisi
Day Treatment
Tanım
Engeli, ruhsal veya fiziksel bozukluğu ya da madde kullanım sorunu olan bireylere, genellikle tek bir merkezde günde 6 saat veya daha uzun süreyle koordine, disiplinlerarası değerlendirme ve rehabilitasyon hizmeti sunan program.
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşında şizofreni tanısı alan bir erkek hasta, akut psikotik atağın ardından taburcu edilmiştir. Evde izole bir yaşam sürmeye başladığı ve negatif semptomlarında artış görüldüğü için haftanın 5 günü, sabah 09:00 ile 15:00 arasında hizmet veren bir gündüz tedavi merkezine yönlendirilmiştir. Merkezde ilaç uyumu takibi yapılmakta, sosyal beceri gruplarına katılması sağlanmakta ve mesleki rehabilitasyon kapsamında basit el sanatları ve bilgisayar becerileri eğitimi verilmektedir. 3 aylık süreç sonunda hastanın toplumsal işlevselliğinde belirgin artış saptanmıştır.
Derin Analiz
Gündüz tedavisi, tam zamanlı yatarak hastane yatışının alternatifi veya hastane sonrası kademeli topluma entegrasyon aracı olarak yapılandırılmış yoğun bir klinik müdahale modelidir. Bilişsel ve psikososyal işlevselliği ciddi düzeyde bozulmuş bireylerin akut semptom yönetimini sağlarken, aynı zamanda mesleki beceri kazandırma ve günlük yaşam aktivitelerinde özerklik geliştirme hedeflerini güder. Multidisipliner ekip; psikiyatristler, klinik psikologlar, sosyal hizmet uzmanları ve ergoterapistlerden oluşur. Tedavi protokolleri, farmakoterapi izleminden bilişsel davranışçı grup terapilerine, sosyal beceri eğitimlerinden korumalı atölye çalışmalarına kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Amaç, hastanın kurumsal bağımlılığını (institutionalism) önlemek ve sosyal çevresinden kopmadan iyileşme sürecini sürdürmesini sağlamaktır.
Etimoloji
İngilizce 'day' (gün, gündüz) ve 'treatment' (tedavi, bakım) kelimelerinin birleşiminden oluşan, 20. yüzyılın ortalarında toplum temelli psikiyatri hareketinin yükselişiyle literatüre girmiş bir klinik yönetim terimidir.
Karıştırmayın
Kısmi hastaneye yatış (partial hospitalization) ile sıklıkla karıştırılır; kısmi hastaneye yatış daha tıbbi ve akut odaklıyken, gündüz tedavisi daha çok uzun vadeli rehabilitasyon, mesleki gelişim ve toplumsal uyum odaklıdır.