Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Uygulamalı Psikanaliz

Applied Psychoanalysis

Tanım

Psikanalitik kuram ve ilke ve formülasyonların, klinik ortamın dışına çıkarak sanat, edebiyat, din, antropoloji ve tarih gibi beşeri bilimler alanına uyarlanmasıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir araştırmacının William Shakespeare'in Hamlet oyununu incelerken, ana karakterin amcasını öldürmekte yaşadığı kronik tereddüdü ve eylemsizliği, Freud'un Oedipal çatışma kuramı ve vicdan azabı dinamikleri üzerinden psikanalitik bir metin çözümlemesine tabi tutması.

Derin Analiz

Uygulamalı psikanaliz, Sigmund Freud'un kliniğin ötesindeki kültürel ve sanatsal yapıları anlamak amacıyla geliştirdiği hermeneutik bir metodolojidir. Doğrudan bir hastayla yürütülen tedavi seanslarından farklı olarak; bu yaklaşım, edebi metinleri, tarihi figürlerin biyografilerini, mitolojik arketipleri ve kültürel mitleri bilinçdışı mekanizmalar, bastırılmış arzular, Oedipus karmaşası ve savunma mekanizmaları üzerinden okur. Metodolojik olarak, analitik mesaiyi hastadan ziyade kültürel bir ürüne yöneltir; bu durum, akademik çevrelerde psikanalizin indirgemeci olmakla eleştirilmesine ya da metinlerin içkin değerini göz ardı ettiği yönünde tartışmalara yol açmıştır.

Etimoloji

Fransızca 'analyser' (çözümlemek) fiilinden türetilen psikanaliz teriminin, Latince 'applicare' (bağlamak, uygulamak) fiiliyle birleşmesinden oluşan türetilmiş bir kavramdır.

Karıştırmayın

Klinik psikanaliz ile sıklıkla karıştırılır; klinik psikanaliz hastanın semptomlarını sağaltmak amacıyla terapist-danışan ilişkisi içinde yürütülürken, uygulamalı psikanaliz nesne olarak kültürel veya edebi metinleri ele alır ve terapötik bir amaç gütmez.