Analitik Kanepe
Couch
Tanım
Psikanalizde hastanın uzanarak serbest çağrışım yapmasını, iç dünyasına odaklanmasını ve bilinçdışı materyale erişmesini kolaylaştıran özel oturma ve uzanma mobilyası.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik seans sırasında otuzlu yaşlarında obsesif belirtilerle başvuran bir danışan, analitik kanepede uzanırken çocukluk dönemine ait anılarını aktarırken göz temasının kesilmesi sayesinde zihninde beliren utanç verici imgeleri sansürlemeden dile getirmeye başlar ve bu sayede bastırılmış bir suçluluk duygusuyla yüzleşir.
Derin Analiz
Psikanalitik kuramda analitik kanepenin kullanımı, sadece fiziksel bir konfor alanı yaratmakla kalmaz; aynı zamanda topografik ve yapısal ruhsal modellerin işleyişine hizmet eden teknik bir araçtır. Freud'un hastalarını arkalarına oturarak ve onların doğrudan yüz yüze gelmesini engellemek suretiyle konumlandırması, iki temel dinamik amaca dayanır: Birincisi, hastanın analistin göz teması ve yüz mimiklerinden (aktarım tepkilerinden) bağımsızlaşarak kendi içsel fantezi dünyasına ve duygulanımlarına yönelmesini sağlamak; ikincisi ise analistin kendi dikkatini yansıtmasız (nötr) bir şekilde sürdürmesine olanak tanımaktır. Yatar pozisyon, iskelet kas tonusunu düşürerek savunma mekanizmalarının katılığını azaltır ve birincil süreç düşüncenin, yani bilinçdışı dürtülerin, rüya kalıntılarının ve bastırılmış malzemenin serbest çağrışım yoluyla ortaya çıkış eşiğini düşürür.
Etimoloji
Fransızca 'coucher' (yatmak, uzanmak) fiilinden türetilmiş olup, Latince 'collocare' (yerleştirmek) kökene dayanır.
Karıştırmayın
Standart psikoterapi koltuğu veya psikiyatri görüşme masası; bu araçlar yüz yüze iletişimi ve ego savunmalarının daha aktif kontrolünü gerektiren bilişsel-davranışçı veya destekleyici ekollerde kullanılırken, analitik kanepe klasik psikanalize özgüdür.