Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Afoni

Aphonia

Tanım

Gırtlak veya vokal traktüsün hastalıkları ya da hasarları sonucunda sesin tamamen veya kısmen kaybolması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Kapsamlı bir tiroid cerrahisi geçiren 45 yaşında bir hastanın, operasyon sonrasında vokal kordları hareket ettiren sinirin hasar görmesi nedeniyle fısıltı dışında ses çıkartamaması ve ses tellerinin adduksiyon yapamadığının laringoskopi ile doğrulanması.

Derin Analiz

Afoni, mekanik, anatomik veya psikojenik kökenli olabilen bir ses üretim bozukluğudur. Vokal kordların titreşim yeteneğini kaybetmesi veya sinir innervasyonundaki (örneğin n. laryngeus recurrens hasarı) kesintiler, fonasyonun gerçekleşmesini engeller. Organik vakalarda tiroid cerrahisi, neoplazmlar veya laringeal inflamasyonlar temel etkendir. Psikojenik veya konversiyon tip afonide ise vokal kordlar normal anatomik ve fizyolojik hareket kabiliyetine sahip olmasına rağmen, bilinçdışı süreçlerin etkisiyle ses üretimi gerçekleşmez. Bu durum, nöropsikiyatrik açıdan motor kontrol ile psikolojik baskılanma arasındaki karmaşık etkileşimin klinik bir yansımasıdır.

Etimoloji

Yunanca 'a-' (olumsuzluk, yokluk öneki) + 'phōnē' (ses, söyleniş) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'sksesizlik' veya 'ses yokluğu'dur.

Karıştırmayın

Disfoni (sesin kalitesinde, tonunda veya perdesinde bozulma olması ancak sesin tamamen kaybolmaması) ve afazi (merkezi sinir sistemi hasarına bağlı dil ve konuşma anlama/ifade etme bozukluğu). Afonide dil ve anlama yetisi tamdır, sorun sadece sesin fonasyonundadır.