Kleptomani
Compulsive Stealing
Tanım
Kişisel olarak gereksiz veya maddi değeri düşük nesneleri çalmaya yönelik karşı konulamaz dürtü ve bu eylem gerçekleşmeden önce yaşanan yoğun içsel gerilim.
Örnek Vaka / Uygulama
Kırklı yaşlarında ekonomik durumu yerinde bir danışan, süpermarketten sürekli olarak toplam değeri çok düşük, kendisinin asla kullanmayacağı tükenmez kalemler veya çoraplar çalarken yakalanır. Eylem sırasında yakalanma korkusuyla yoğun bir adrenalin yaşar, nesneyi ele geçirdiğinde ise derin bir rahatlama ve ardından suçluluk duyduğunu ifade eder.
Derin Analiz
DSM-5 sınıflandırmasında yıkıcı, dürtü kontrol ve uyum bozuklukları altında incelenen kleptomani, klasik hırsızlık eylemlerinden motivasyonel kökenleri itibarıyla ayrışır. Buradaki temel dinamik, çalınan nesnenin ekonomik kazancı veya kişisel kullanımı değil, dürtünün tatmin edilmesi sürecinde yaşanan haz, rahatlama veya kurtulma hissidir. Nörobiyolojik düzeyde, beyindeki mezolimbik dopaminerjik ödül yollarının işlev bozukluğu ve frontal korteksin dürtü inhibisyonu üzerindeki düzenleyici kapasitesinin azalmasıyla doğrudan ilişkilidir. Serotonerjik sistemdeki disregülasyonlar da obsesif-kompülsif spektrum bozuklukları ile olan klinik örtüşmesini açıklar.
Etimoloji
Yunanca 'kleptein' (hırsızlık yapmak) ve 'mania' (aşırı düşkünlük, çılgınlık) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Hırsızlık (Theft) ile karıştırılır; hırsızlıkta temel amaç maddi kazanç veya çıkarcı motivasyon iken, kleptomanide amaç sadece dürtünün tatmini ve gerilimin azaltılmasıdır. Ayrıca antisosyal kişilik bozukluğundaki suç davranışından da kasıtlı ve planlı yasa dışı eylem dinamikleriyle ayrılır.