Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Otomatik Duyarsızlaştırma Cihazı

Device For Automated Desensitization

Tanım

Odaklanmış fobik davranışların tedavisinde kullanılan, kas gevşetme talimatları ve hiyerarşik korku uyaranları sunan bilgisayarlaştırılmış sistem.

Örnek Vaka / Uygulama

Yükseklik korkusu (akrofobi) olan bir danışanın, sanal gerçeklik veya bilgisayar ekranı aracılığıyla önce yüksek bir binanın uzaktan fotoğrafına, ardından kademeli olarak balkondan aşağı bakma simülasyonuna maruz bırakılması ve bu esnada cihazın rehberliğinde diyafram nefesi ile kas gevşetme egzersizleri uygulaması.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve davranışçı terapiler bağlamında, klasik koşullama ve sistematik duyarsızlaştırma ilkelerine dayanır. Joseph Wolpe'un sistematik duyarsızlaştırma protokolünün bilgisayar destekli formudur. Cihaz, hastanın anksiyete hiyerarşisine göre görsel veya işitsel uyaranları kontrollü bir şekilde sunarak, korku tepkisini karşılıklı engelleyici (reciprocal inhibition) gevşeme yanıtıyla sönümlendirmeyi amaçlar. Terapistin fiziksel varlığına duyulan bağımlılığı azaltırken, maruz bırakma seanslarında standardizasyon sağlar.

Etimoloji

İngilizce 'device' (cihaz, alet), 'automated' (otomatikleştirilmiş, Yunanca 'automatos' [kendi kendine hareket eden]) ve 'desensitization' (duyarsızlaştırma, Latince 'de-' [uzaklaştırma, yok etme] + 'sensus' [duyu, duyarlılık]) kelimelerinin birleşiminden oluşan teknik bir terimdir.

Karıştırmayın

Sistematik duyarsızlaştırma (terapist eşliğinde yürütülen manuel protokol) ve örtük duyarsızlaştırma (hayal etme yoluyla yapılan zihinsel süreç).