Androjen Kişilik
Androgynous Personality
Tanım
Bir bireyin hem kalıplaşmış erkeksilik (ör. atılganlık, kararlılık) hem de kalıplaşmış kadınsılık (ör. duyarlılık, şefkat) psikolojik özelliklerini aynı anda yüksek düzeyde sergilediği kişilik yönelimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yönetici pozisyonundaki bir klinik psikoloğun, kriz anında yüksek düzeyde otoriter, kararlı ve net kararlar alabilmesi (erkeksi özellik), aynı zamanda terapist koltuğundayken danışanının duygusal regülasyonuna derin bir empati, şefkat ve duyarlılıkla yaklaşabilmesi (kadınsı özellik) androjen kişilik yapısının işlevsel bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Toplumsal cinsiyet rollerinin psikolojik izdüşümü olarak incelenen androjen kişilik, Sandra Bem'in Cinsiyet Rolü Envanteri (Bem Sex-Role Inventory) çerçevesinde ampirik olarak kavramsallaştırılmıştır. Geleneksel dikotomik cinsiyet rollerinin aksine, androjen bireyler durumsal esneklik kapasitesine sahiptir. Bu esneklik, bireyin hem araçsal (instrumental) hem de dışavurumsal (expressive) davranış repertuarını işlevsel bir şekilde kullanabilmesini sağlar. Nörobiyolojik ve bilişsel düzeyde, bu kişilik yapısına sahip bireylerin sosyal biliş, empati ve problem çözme görevlerinde daha geniş bir stratejik çeşitlilik sergiledikleri, bilişsel esneklik testlerinde ise hem analitik hem de sezgisel süreçleri daha entegre bir biçimde devreye sokabildikleri gözlemlenmiştir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'andr-' (erkek) ve 'gynē' (kadın) köklerinin birleşiminden türetilmiştir; hem erkek hem de dişi özelliklerin aynı bünyede barındırılmasını ifade eder.
Karıştırmayın
Cinsiyet kimliği (gender identity) ile sıklıkla karıştırılır; cinsiyet kimliği kişinin kendini hangi cinse ait hissettiğiyle ilgiliyken, androjen kişilik davranışsal ve psikolojik özelliklerin çift yönlü harmanlanmasını ifade eder. Ayrıca interseks (cinsiyetsizlik veya biyolojik çift cinsiyetlilik) kavramından tamamen farklı olup, tamamen psikolojik bir davranış stilidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Esneklik
Cognitive Flexibility
Bireyin değişen çevresel koşullara, beklenmeyen durumlara ve yeni kural setlerine uyum sağlayabilmek amacıyla düşünce içeriklerini ve davranışsal tepkilerini akışkan bir şekilde değiştirebilme kapasitesidir.
Bem Cinsiyet Rolü Envanteri
Bem Sex Role Inventory (BSRI)
Bireylerin kendilerini geleneksel maskülen ve feminen kişilik özelliklerine ne ölçüde sahip olarak algıladıklarını ölçen psikometrik öz-bildirim ölçeğidir.