Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İnterseks

İntersex

Tanım

Bireyin birincil veya ikincil cinsiyet özelliklerinin, kromozomal dağılımlarının veya üreme organlarının tipik erkek veya dişi ikili (binary) tanımlarına uymadığı tıbbi durumların ve varyasyonların bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Doğumda dış genital organlarının yapısı tipik erkek veya dişi kategorilerine tam olarak uymayan bir bebeğin, genetik ve endokrinolojik incelemeler sonucunda androjen duyarsızlığı sendromu taşıdığının saptanması ve ebeveynlere bunun bir patoloji değil gelişimsel bir çeşitlilik olduğunun açıklanması.

Derin Analiz

İnterseks, psikiyatrik veya psikolojik bir bozukluk olmayıp; endokrinoloji, genetik ve gelişimsel biyoloji kesişiminde yer alan somatik bir varyasyondur. Cinsiyet gelişimi farklılıkları (Differences of Sex Development - DSD) olarak da adlandırılan bu durumlar; genetik düzeyde (örn. Klinefelter veya Turner sendromları), gonadal düzeyde (ovaryum ve testis dokusunun bir arada bulunması) veya hormonal metabolizma süreçlerindeki atipikliklerle kendini gösterir. Klinik pratikte ve gelişimsel psikolojide yaklaşım, bu durumların patolojik birer sapma olarak görülmesinden ziyade, insan biyolojik çeşitliliğinin doğal bir spektrumu olarak ele alınmasını gerektirir. Erken yaşta tıbbi zorunluluk olmaksızın yapılan cerrahi müdahaleler, bireylerin psikososyal uyumunu ve beden bütünlüğünü olumsuz etkileyebildiği için güncel tıbbi etik ilkeleri bu tür müdahalelere karşı mesafelidir.

Etimoloji

Latince 'inter-' (arasında, karşılıklı) öneki ile 'sexus' (cinsiyet) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir. Biyolojik olarak iki ana cinsiyet kategorisinin arasında yer alan fiziksel, kromozomal veya hormonal özellikleri tanımlamak için kullanılır.

Karıştırmayın

Eşcinsellik (homoseksüellik) veya biseksüellik gibi cinsel yönelim kavramları ile ve transseksüellik gibi toplumsal cinsiyet kimliği olgularıyla sıklıkla karıştırılır. İnterseks tamamen biyolojik, anatomik ve genetik bir durumdur; cinsel yönelim veya kimlikle doğrudan eşdeğer değildir.