Hümoral Teori
Classical Humors
Tanım
İnsan vücudunun ve mizaç yapısının dört temel bedensel sıvının dengesine veya dengesizliğine dayandığını öne süren antik tıp ve psikoloji modeli.
Örnek Vaka / Uygulama
Antik dönem hekimlerinin melankolik bir hastayı gözlemlerken, vücudunda 'kara safra' fazlalığı olduğunu düşünerek diyet ve kan alma gibi yöntemlerle bu sıvıyı dengelemeye çalışması, teorinin klinik uygulama biçimine örnektir.
Derin Analiz
Hipokrat ve Galen tarafından sistematize edilen hümoral teori, Batı tıp tarihinin en eski fizyolojik ve psikolojik sınıflandırma sistemlerinden biridir. Kan (sanguis), balgam (phlegma), sarı safra (cholera) ve kara safra (melancholia) olmak üzere dört hümörün oranlarının bireyin hem fiziksel sağlığını hem de psikolojik mizaç yapısını belirlediği varsayılmıştır. Modern nörobiyoloji ve endokrinoloji, bu sıvıların doğrudan mizaç belirleyicisi olduğu hipotezini geçersiz kılsa da, kişilik psikolojisindeki erken dönem tipoloji çalışmalarına ve modern biyolojik psikiyatriye ilham vermiştir.
Etimoloji
Latince 'humor' (sıvı, nem) kelimesinden türetilmiş olup, Antik Yunan Tıbbı'nda vücuttaki temel dört hayati sıvıya (kan, balgam, sarı safra, kara safra) atıfta bulunur.
Karıştırmayın
Modern kişilik kuramları ve Beş Faktör Kişilik Modeli ile sıklıkla karıştırılır; ancak hümoral teori deneysel psikometriden ziyade erken dönem fizyolojik bir mizaç sınıflandırmasıdır.