Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Alternatif Davranış Tamamlama

Alternative Behavior Completion

Tanım

İstenmeyen alışkanlıkları söndürmek amacıyla, hedeflenen istenmeyen davranışla bağdaşmayan ve zamanlı yapılamayan alternatif bir eylemin devreye sokulduğu davranış terapisi tekniği.

Örnek Vaka / Uygulama

Kronik tırnak yeme (onychophagia) davranışı gösteren bir danışana, stres tetikleyicisi ortaya çıktığında ellerini cebine sokmak veya parmak uçlarına nemlendirici krem sürmek gibi tırnak yeme eylemiyle fiziksel olarak bağdaşmayan alternatif bir davranışın ev ödevi olarak verilmesi.

Derin Analiz

Bu teknik, edimsel koşullama ve karşılıklı ketlenme ilkelerine dayanır. Temel mekanizma, istenmeyen davranışın pekiştireç döngüsünü kırmak ve nörolojik düzeyde otomatize olmuş motor programları rekabetçi bir yanıtla baskılamaktır. Davranışçı yaklaşımda, hedef davranışın yerine konan yeni motor örüntü, eski alışkanlığın tetikleyicilerine karşı bir bariyer işlevi görür. Terapötik süreç, in vivo veya imgesel maruz bırakma yoluyla pekiştirilebilir; böylece sinir sistemindeki eşik değeri değiştirilerek alışkanlık döngüsü nöral yollarda yeniden yapılandırılır.

Etimoloji

Latince 'alternare' (değiştirmek, nöbetleşe yapmak) + 'behavior' (davranış) ve 'completio' (tamamlama, bitirme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Rekabetçi Yanıt Eğitimi (Competing Response Training) ile sıklıkla karıştırılır; her ne kadar benzer mekanizmalar kullansa da, alternatif davranış tamamlama özellikle uyumsuz alışkanlığın yerini alacak işlevsel ve yeni bir eylemin bütünüyle entegrasyonuna odaklanır.