Klang Çağrışım
Clang Association
Tanım
Kelime seçiminin mantıksal veya anlamsal bir bağlam yerine, sözcüklerin işitsel benzerliklerine ve kafiye özelliklerine dayanarak yapıldığı patolojik bir düşünce ve konuşma bozukluğudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir görüşme sırasında hastaya nasıl hissettiği sorulduğunda, hastanın 'Zaman yaman, yaman yalan, alan talan, bulan çıkan' şeklinde, anlam bağı olmaksızın tamamen ses benzerlikleri üzerinden art arda kelimeler sıralaması bir klang çağrışım vakasıdır.
Derin Analiz
Klinik psikiyatri ve nöropsikoloji bağlamında klang çağrışım, düşünce akışının yapısal bütünlüğünün bozulduğu formal düşünce bozukluklarının bir alt tipidir. Genellikle manik epizotlar, şizofreni spektrumu bozuklukları ve ciddi psikotik tablolarda gözlemlenir. Birey, konuşma esnasında kelimeleri anlamsal bir kategoriye göre değil, kafiye, aliterasyon veya fonetik benzerlikler (örneğin; 'kedi, meti, seti, yeti' gibi) üzerinden zincirleme olarak birbirine bağlar. Bu durum, prefrontal korteksteki yürütücü işlevlerin, inhibitör kontrol mekanizmalarının ve semantik hafıza ağlarının işlevselliğindeki ciddi sapmaları yansıtır. Anlamsal filtreleme başarısız olduğu için, fonetik uyaranlar düşünce sürecini domine eder ve konuşmanın iletişimsel işlevini ortadan kaldırır.
Etimoloji
Almanca 'Klang' (ses, yankı, çınlama) sözcüğü ile Latince 'associatio' (birleştirme, bağlama) kavramının birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Çağrışım kopması (loose associations) ve kelime salatası (word salad) ile karıştırılabilir. Çağrışım kopmasında fikirler arası mantıksal bağ zayıftır ancak fonetik bir zorunluluk yoktur; kelime salatasında ise ne ses ne de anlam bağı kalmıştır, tamamen anlamsız bir birleşmedir. Klang çağrışımda ise belirleyici olan temel faktör akustik ve fonetik benzerliktir.