DIMS
DIMS
Tanım
Bireyin uykuya dalmakta veya uykuyu kesintisiz şekilde devam ettirmekte yaşadı̆̆ı kronik güçlükleri tanımlayan üst düzey klinik şemsiye terim.
Örnek Vaka / Uygulama
42 yaşındaki bir hastanın her gece yatağa girmesine rağmen zihnindeki yoğun mesleki ve bilişsel uğraşlar nedeniyle 2 saatten önce uykuya dalamaması ve uyuduktan sonra gece boyunca 4-5 kez uyanarak tekrar uyumakta zorlanması klasik bir DIMS tablosudur.
Derin Analiz
DIMS, uyku tıbbı ve psikofizyoloji literatüründe heterojen bir semptom kümesini ifade eder. Genellikle insomnia spektrumunun temel patofizyolojisini, yani hiperarousal (aşırı uyarılmışlık) durumunu yansıtır. Prefrontal korteksin gece boyunca metabolik aktivitesini düşürememesi, sempatik sinir sisteminin kronik Dominansı ve hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksının disfonksiyonu bu tablonun nörobiyolojik zeminini hazırlar. EEG bulgularında alfa dalgası aktivitesinin non-REM uykusuna karışması (alfa-delta uykusu) ve uyku mimarisinin bozulması tipiktir. Tanısal süreçte, bu durumun primer bir uyku bozukluğundan mı yoksa anksiyete, depresyon ya da sirkadiyen ritim bozukluklarından mı kaynaklandığı ayırt edilmelidir.
Etimoloji
İngilizce 'Disorders of Initiating and Maintaining Sleep' (Uykuyu Başlatma ve Sürdürme Bozuklukları) ifadesinin akronimi olup, klinik somnolojide uykuya dalış ve uykuyu sürdürülebilir kılma süreçlerindeki patolojileri tanımlamak için türetilmiştir.
Karıştırmayın
DEOS (Disorders of Excessive Somnolence - Aşırı Uykululuk Bozuklukları) ile karıştırılır; DIMS uyku eksikliği ve uykusuzlukla karakterize iken, DEOS narkolepsi veya uyku apnesi gibi gün içi aşırı uyku eğilimi durumlarını kapsar.