Amnezik Bozukluk
Amnestic Disorder
Tanım
Yeni bilgileri öğrenme veya geçmişte edinilmiş bilgileri ve anıları geri getirme becerisinde, toplumsal ya da mesleki işlevselliği bariz biçimde bozacak düzeyde bellek bozukluğu ile karakterize klinik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
54 yaşında geçirdiği herpes simpleks ensefaliti sonrasında taburcu edilen bir hastanın, doktoruyla beş dakika önce konuştuğu konuyu tamamen unutması, aynı soruyu defalarca sorması ancak yıllar önce öğrendiği çocukluk anılarını detaylıca hatırlayabilmesi durumu amnezik bozukluğun klinik tablosunu somutlaştırır.
Derin Analiz
Amnezik bozukluklar, özellikle medial temporal lob (hipokampus ve çevresi) ile diençefalon (talamus ve mammiller cisimler) yapılarını etkileyen nörolojik hasarlar, hipoksi, travmatik beyin yaralanmaları veya substans kötü kullanımı sonucunda ortaya çıkar. Temelde anterograd amnezi (yeni bilgi kodlayamama) ve retrograd amnezi (eski anıları çağramama) ekseninde seyreder. DSM-5 sınıflandırma sisteminde bu tanı kategorisi büyük ölçüde 'Nörobilişsel Bozukluklar' çatısı altında yeniden yapılandırılmış olup, amnezik tablonun etiyolojisine (genel tıbbi duruma bağlı veya madde kaynaklı) odaklanmayı gerektirir.
Etimoloji
Yunanca 'amnestia' (unutkanlık, hatırlamama) kelimesinden türetilmiştir; 'a-' (olumsuzluk eki) ve 'mneme' (bellek, hafıza) köklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Demans (bunama) ile sıklıkla karıştırılır; demans çoklu bilişsel alanda (yürütücü işlevler, lisan, dikkati sürdürme) ilerleyici bir yıkım gerektirirken, amnezik bozukluktaincelenen temel alan belirgin şekilde bellek bozukluğudur ve diğer bilişsel yetiler nispeten korunmuş olabilir.