Biyolojizm
Biologism
Tanım
Davranışları ve psikolojik olguları açıklarken psikolojik kavramları devre dışı bırakarak tamamen biyolojik determinizme ve biyoloji kavramlarına dayanma eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikiyatristin, hastanın yaşadığı yoğun panik atak nöbetlerini, iş yerindeki kronik mobbing ve evlilik sorunlarını tamamen göz ardı ederek doğrudan 'beyindeki noradrenerjik sistemin genetik bir kusuru' olarak açıklaması ve sadece farmakoterapi reçete edip psikoterapiyi gereksiz bulması.
Derin Analiz
Biyolojizm, epistemolojik açıdan indirgemeci (reductionist) bir epistemolojiyi temsil eder. İnsan davranışının karmaşık, çok katmanlı, kültürel ve öznel dinamiklerini tamamen genetik, nörokimyasal ya da fizyolojik alt birimlere indirgeyen bu yaklaşım, psikolojinin özerk bir bilim dalı olarak varlığını tehdit eden monistik bir indirgemeciliktir. Klinik ve bilişsel bilimlerde, bireyin öznel deneyimini ve çevresel-sosyal etkileşimlerini göz ardı ederek her türlü ruhsal durumu doğrudan somatik temellere bağlama hatasını doğurur. Örneğin, majör depresyonu yalnızca bir nörotransmitter dengesizliği olarak ele alıp yaşam öyküsünü, travmaları ve anlam arayışını tamamen dışarıda bırakmak tipik bir biyolojist tutumdur.
Etimoloji
Fransızca 'biologisme' kelimesinden türetilmiştir. Yunanca 'bios' (yaşam) ve 'logos' (bilim/söz) köklerinin birleşiminden oluşan 'biologia' tabanına, eğilim veya öğreti bildiren '-ism' ekinin getirilmesiyle oluşturulmuştur.
Karıştırmayın
Biyolojik psikoloji veya nöropsikoloji ile sıklıkla karıştırılır. Ancak biyolojik psikoloji biyolojiyi davranışın anlaşılmasında kritik bir bileşen olarak görürken, biyolojizm psikolojik ve sosyal düzeydeki açıklamaları tamamen reddederek dogmatik bir indirgemecilik uygular.