Non Compos Mentis
Non Compos Mentis
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Ağır paranoid şizofreni tanısı alan ve işlediği suç anında gerçeği değerlendirme yeteneğini tamamen yitirmiş olan bir sanığın, mahkeme tarafından cezai ehliyetinin olmadığına hükmedilmesi durumunda 'non compos mentis' olarak değerlendirilir.
Derin Analiz
Adli psikoloji ve hukuk sistemlerinin kesişim kümesinde yer alan bu kavram, bilişsel veya duygusal bozuklukların bireyin muhakeme yeteneğini, gerçeklik testini ve dürtü kontrolünü yasal sınırların ötesinde nasıl bozduğunu inceler. DSM-5 kriterlerine doğrudan karşılık gelen klinik bir tanı olmaktan ziyade, cezai ehliyet veya hukuki yeterlilik (incompetence) değerlendirmelerinde kullanılan üst düzey bir adli nitelendirmedir. Nörobiyolojik düzlemde; prefrontal korteksin yürütücü işlevlerindeki ciddi yıkımlar, limbik sistem üzerindeki kontrolün kaybolması veya ağır psikotik epizodlar bireyi bu hukuki statüye sokabilir.
Etimoloji
Latince kökenli bir hukuk terimidir. 'Nōn' (değil) + 'compos' (malik olan, hakim olan) + 'mentis' (zihnin, aklın) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'zihnine hakim olmayan' veya 'akli dengesi yerinde olmayan' demektir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Cezai Ehliyet
Cezai Ehliyet
Criminal Responsibility
Bir sanığın, üzerine atılı suçu işlediği sırada fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiile göre davranışlarını yönlendirme yeteneğine sahip olması durumu.
İncele