Selim Stupor
Benign Stupor
Tanım
Kalıcı olma ihtimali düşük olan, genellikle şiddetli majör depresif epizodlara eşlik eden derin psikomotor yavaşlama, apati, çevresel uyaranlara karşı kayıtsızlık, hareketsizlik ve yanıtsızlık durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
42 yaşındaki erkek hasta, yakınları tarafından haftalardır evden çıkmadığı, yatakta gün boyu aynı pozisyonda hareketsiz yattığı, kendisine yöneltilen sorulara saatler sonra tek kelimelik fısıltılarla ya da hiç yanıt vermediği şikayetiyle acil servise getirilir. Nörolojik muayenesinde herhangi bir fokal bulgu veya inme izlenmez; EEG normal sınırlardadır. Hastanın geçmişinde yineleyici ağır depresyon öyküsü olduğu öğrenilir ve bu tablonun selim stupor olduğu kanaatine varılarak psikiyatri servisine yatışı yapılır.
Derin Analiz
Selim stupor, motor aktivitenin ve dış dünya ile iletişimin neredeyse tamamen askıya alındığı ancak nörolojik olarak kalıcı bir hasara veya organik bir yıkıma işaret etmeyen psikiyatrik bir tablodur. Şiddetli depresyonun en uç motor görünümlerinden biri olarak kabul edilir. Bilişsel ve motor işlevlerdeki bu ani ve derin yavaşlama, prefrontal korteks ile bazal ganglionlar arasındaki sinaptik iletim döngülerinde geçici bir işlevsel blokaj veya dopaminerjik/noradrenerjik tonusta dramatik bir düşüş ile ilişkilendirilmektedir. Klinik pratikte katatoni veya organik beyin sendromlarından ayırt edilmesi hayati önem taşır; çünkü 'selim' (benign) sıfatı, doğru farmakolojik müdahale (örneğin antidepresan tedavi veya EKT) ile tablonun tamamen gerileyebilir olduğunu gösterir.
Etimoloji
Latince 'benignus' (iyicil, zararsız) + Latince 'stupor' (duyarsızlık, şaşkınlık, hareketsizlik; 'stupere' fiilinden türetilmiştir).
Karıştırmayın
Katatoni ve Koma. Katatoni genellikle esnek balmumu (waxy flexibility) veya postür koruma gibi ek motor bulgular içerir; koma ise beyin sapı reflekslerinin etkilendiği, derin uyku benzeri organik bir bilinç kaybıdır ve selim stupor'daki uyarılabilirlik ve farkındalık potansiyelinden farklıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Katatoni
Catatonia
İstemli hareketlerin ve motor davranışların belirgin biçimde bozulması, aşırı motor aktivite, hareketsizlik veya tuhaf postürlerin benimsenmesiyle kendini gösteren klinik bir sendromdur.
Apati
Apathy
Motivasyon veya amaca yönelik davranış eksikliği ile çevresel uyaranlara karşı sergilenen derin bir kayıtsızlık hali.