Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Davranışsal Prosedür

Behavioral Procedure

Tanım

Davranış kuramının ilke ve tekniklerine dayanan, temel araştırmalarda veya uygulamalı ortamlarda kullanılan her türlü psikolojik prosedür.

Örnek Vaka / Uygulama

Özgül fobi tanısı almış bir danışana yönelik yürütülen sistematik duyarsızlaştırma sürecinde, korku uyaranının kademeli olarak sunulması ve bu sırada gevşeme yanıtının pekiştirilmesi tipik bir klinik davranışsal prosedür uygulamasıdır.

Derin Analiz

Davranışsal prosedürler, öğrenme teorisinin (klasik ve edimsel koşullama) ampirik temellerine dayanır. Organizmanın gözlenebilir tepkileri ile çevresel uyaranlar arasındaki işlevsel ilişkileri manipüle etmeyi veya incelemeyi amaçlar. Klinik ve deneysel psikolojide; sistematik duyarsızlaştırma, pekiştirme tarifeleri, sönme ve biçimlendirme gibi müdahaleler bu çatı altında şekillenir. Nörobiyolojik düzeyde, bu prosedürlerin sinaptik plastisite ve nöral devrelerin yeniden yapılanması üzerinde belirgin etkileri olduğu saptanmıştır.

Etimoloji

İngilizce 'behavior' (davranış, Orta İngilizce 'behavour') ve Latince 'procedere' (ilerlemek, adım atmak) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Genel psikoterapi teknikleri ve bilişsel yeniden yapılandırma; davranışsal prosedürler doğrudan gözlenebilir davranış ve çevresel tetikleyicilere odaklanırken, bilişsel süreçleri de kapsayabilir.