Bağımlılık İhtiyacı
Dependency Need
Tanım
Şefkat, sevgi, barınma, fiziksel bakım ve güvenlik gibi, bireyin hayatta kalması ve gelişebilmesi için başkaları tarafından karşılanması zorunlu olan evrensel gereksinimlerdir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkin bir bireyin, iş yerinde yaşadığı küçük bir stres faktörünün ardından, romantik partnerinden sürekli olarak onay, teselli ve fiziksel yakınlık talep etmesi; bu talep karşılanmadığında yoğun terk edilme kaygısı ve işlevsellik kaybı yaşaması.
Derin Analiz
Bağımlılık ihtiyacı, gelişimsel psikoloji ve psikanalitik teoride hem ontogenetik bir zorunluluk hem de insan bağlanma sisteminin temel taşı olarak ele alınır. Biyolojik ve psikolojik olarak organizmanın kendi kendine yetemediği erken evrelerde dış kaynaklardan (anne/bakım veren) sağlanan bu girdiler, ego gelişiminin ve kendilik algısının temellerini oluşturur. Evrimsel perspektifte, bu ihtiyaçların karşılanması türün devamı için zorunludur. Ancak klinik bağlamda, bu ihtiyaçların kronikleşmesi, çocukluk dönemindeki aşırı korumacı veya ihmalkâr ebeveynlik örüntüleri nedeniyle regüle edilememesi durumunda, yetişkinlikte maladaptif bağımlı kişilik özelliklerine veya eşbağımlılık dinamiklerine zemin hazırlayabilir.
Etimoloji
Latince 'dependere' (asılı durmak, -e dayanmak) fiilinden türetilen 'dependentia' ve Eski Türkçe 'ihtiyaç' kelimelerinin birleşiminden oluşan psikodinamik bir kavramdır.
Karıştırmayın
Eşbağımlılık (codependency) ve patolojik bağımlılık (morbid dependency) ile sıklıkla karıştırılır. Bağımlılık ihtiyacı her insanda var olan normal ve evrensel bir gereksinimken; patolojik veya morbid bağımlılık, bu ihtiyacın işlevselliği bozacak düzeyde rigid, aşırı ve maladaptif bir biçimde dış dünyaya devredilmesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Bağlanma Kuramı
Attachment Theory
Bebekler ile birincil bakım verenleri arasında evrimsel temelli yakınlık arayışı ve duygusal bağ kurma süreçlerini inceleyen, bireyin yaşam boyu duygu düzenleme kapasitesini şekillendiren kapsamlı gelişimsel kuram.
Bağımlı Kişilik Bozukluğu
Dependent Personality Disorder
Bireyin erken yetişkinlik döneminde başlayan, kendi kararlarını alma kapasitesinden yoksunluk, başkalarının onay ve desteğine aşırı bağımlılık ve terk edilme korkusuyla karakterize küme C kişilik bozukluğu.