Amerikalılar Engelliler Yasası
Americans With Disabilities Act (ADA)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli depresyon ve yaygın anksiyete bozukluğu tanısı alan bir yazılımcının, panik atak tetikleyicilerini yönetebilmesi adına işvereninden esnek çalışma saatleri veya uzaktan çalışma imkanı talep etmesi ve iş yerinin bu talebi 'aşırı zorluk' teşkil etmediği sürece karşılamakla yükümlü olması.
Derin Analiz
Hukuksal ve klinik psikoloji bağlamında ADA, biye-psiko-sosyal modelin yasal yansımalarından biridir. Yasa, bireyin işlevselliğini engelleyen durumların (örneğin temel yaşam aktivitelerini sınırlayan fizyolojik veya psikolojik bozukluklar) kamusal ve mesleki hayata tam katılımını koruma altına alır. Klinik değerlendirmelerde işlevsellik kaybı (DSM-5 kapsamında WHODAS 2.0 ile ölçülen düzey) ile iş gereklilikleri arasındaki dengenin kurulmasında kritik bir normatif çerçeve sunar. Kurumların, bireyin asli işlevlerini yerine getirebilmesi için gerekli makul düzenlemeleri (reasonable accommodation) yapmasını zorunlu kılar.
Etimoloji
İngilizce 'Americans' (Amerikalılar) + 'with' (-li/sahip) + 'disabilities' (engellilikler, Latince 'dis-' [olumsuzluk] + 'habilis' [yetenekli, elverişli]) + 'act' (yasa, Latince 'actus' [eylem, kanun]) kelimelerinin birleşiminden oluşan federal yasal terim.
Karıştırmayın
İş Kanunu (Labour Law) ile karıştırılabilir; temel farkı yalnızca istihdamı değil, aynı zamanda kamusal alanlara erişim, telekomünikasyon ve kamu hizmetlerini kapsayan sivil haklar yasası olmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Koruyucu Sağlık Hizmeti
Koruyucu Sağlık Hizmeti
Preventive Care
Hastalıkların ortaya çıkışını veya olası komplikasyonlarını henüz başlangıç aşamasındayken engellemeyi ve erken teşhis ile müdahaleyi merkeze alan tıbbi bakım yaklaşımıdır.
İncele
İdiyodinamik
İdiyodinamik
İdiodynamics
Bireyin çevredeki her uyarıcıya otomatik tepki vermek yerine, kendi benzersiz yaşam deneyimleri (idiovers) doğrultusunda uyarıcıları seçmesini ve organize etmesini savunan kişilik kuramı.
İncele
Gerçekleşme Modeli
Gerçekleşme Modeli
Fulfillment Model
Bireyin temel davranış motivasyonunun, doğuştan gelen potansiyelini gerçekleştirme ve kendini tamamlama dürtüsü olduğunu savunan kişilik kuramı.
İncele
Ikota
Ikota
İkota
Kültüre özgü bir psikiyatrik sendrom olup, genellikle ani ve şiddetli irkilme tepkileri, ekolali (karşısındakinin sözlerini yineleme) ve otomatizm benzeri davranışlarla karakterizedir.
İncele