Sivil Haklar
Civil Rights
Tanım
Yazılı yasalarla vatandaşlara güvence altına alınmış kişisel özgürlük ve eşitlik haklarının bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Çalışma hayatında engelli bir bireyin fiziksel erişilebilirlik eksikliği nedeniyle işe alınmaması ve bu durumun yasalar çerçevesinde yasal bir hak ihlali olarak mahkemeye taşınması sivil hakların kapsamına girer.
Derin Analiz
Sivil haklar, sosyal adalet, siyaset bilimi ve toplumsal psikoloji kesişiminde yer alır. Bireylerin devletin keyfi müdahalelerinden korunmasını, ırk, cinsiyet, din veya etnik köken temelli ayrımcılığa uğramadan kamusal ve özel hayata eşit katılımını hedefler. Sosyal psikolojik perspektifte, dezavantajlı grupların sivil hak mücadelesi; iç grup (in-group) ve dış grup (out-group) dinamikleri, önyargı, ayrımcılık ve kolektif kimlik algılarının evrimini doğrudan tetikler. Bireyin temel haklarına erişememesi ise kronik dışlanma stresine ve marjinalleşmeye yol açarak klinik düzeyde psikolojik yıpranmalara zemin hazırlayabilir.
Etimoloji
Latince 'civis' (vatandaş, yurttaş) kelimesinden türetilen 'civilis' sıfatına dayanır; bireyin bir siyasi topluluğun (devletin) üyesi olarak sahip olduğu statüyü ve yasal korumaları ifade eder.
Karıştırmayın
İnsan hakları (human rights, evrenseldir ve vatandaşlık bağı gerektirmez) ile siyasi haklar (political rights, yönetimde söz sahibi olma ve oy kullanma haklarını kapsar).