Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ikota

İkota

Tanım

Kültüre özgü bir psikiyatrik sendrom olup, genellikle ani ve şiddetli irkilme tepkileri, ekolali (karşısındakinin sözlerini yineleme) ve otomatizm benzeri davranışlarla karakterizedir.

Örnek Vaka / Uygulama

Sibirya kırsalında yaşayan bir bireyin, arkasından kapının ani bir gürültüyle çarpması sonucu şiddetle irkilmesi, hemen ardından etraftakilerin söylediği son kelimeleri defalarca tekrarlaması (ekolali) ve çevresindekilerin verdiği komutları düşünmeden yerine getirmesi vakası.

Derin Analiz

Ikota, kültürle ilişkili sendromlar (culture-bound syndromes) kategorisinde değerlendirilen, myriachit, latah ve jumpy Frenchman of Maine sendromlarıyla benzer fenomenolojik özellikler gösteren nöropsikiyatrik bir tablodur. Bireyin ani işitsel veya görsel uyaranlar karşısında ketlenemeyen bir irkilme refleksi (startle reflex) göstermesi, ardından istemsiz hareketler yapması veya otoriter figürlerin komutlarını istemsizce yerine getirmesi (otomatik itaat) ile seyreder. Temelde beyin sapı irkilme devrelerinin hipereksitabilitesi ve frontal lobun inhibisyon mekanizmalarının geçici olarak devre dışı kalmasıyla ilişkilendirilir.

Etimoloji

Rusça kökenli Sibirya şamanik ve etnografik literatüründen türetilen bir terim olup, özellikle Yakut kültüründeki istemsiz irkilme ve ekolali durumlarını tanımlayan bölgesel bir addır.

Karıştırmayın

Tourette Sendromu (motor ve vokal tiklerin kronik seyriyle ayrılır), Latah (Asya kökenli benzer bir startle sendromu olup pratikte eşdeğerdir ancak coğrafi ve kültürel bağlamı farklıdır) ve Posttravmatik Stres Bozukluğu.

Keşfetmeye Devam Edin

Myriachit

Myriachit

Sibirya popülasyonlarında görülen, bireyin karşılaştığı diğer kişilerin hareketlerini istemsiz ve ayrım gözetmeksizin taklit etmesiyle karakterize kültüre özgü bir sendromdur.

İncele

Latah

Latah (lattah)

Genellikle Güneydoğu Asya kültürlerinde görülen, abartılı irkilme tepkisi, ekolali, ekopraksi ve koprolali ile karakterize kültüre özgü bir sendromdur.

İncele

Ekolali

Echolalia

Bir bireyin karşısındaki kişi tarafından sarf edilen kelimeleri, sesleri veya cümleleri istemsiz ve yineleyici bir biçimde taklit etmesiyle karakterize edilen nörogelişimsel ve klinik belirti.

İncele