Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yapılandırmacı Psikoterapi

Constructivist Psychotherapy

Tanım

Danışanların yaşam deneyimlerine anlam yükleme süreçlerini inceleyen ve hikayeler, mitler ile metaforlar aracılığıyla sorunlarını daha işlevsel biçimde yeniden yapılandırmalarını hedefleyen psikoterapi yaklaşımı.

Örnek Vaka / Uygulama

Kariyerinde başarısız olduğuna inanan ve kendisini 'değersiz' olarak etiketleyen bir danışanla çalışırken, terapist bu inancı mutlak bir gerçek olarak kabul etmek yerine, bu hikayenin hangi yaşam olayları üzerine kurulduğunu inceler. Danışanın geçmişindeki dönüm noktalarını yeniden ele alarak, aynı olayların farklı biçimlerde de yorumlanabileceğini gösteren alternatif bir yaşam öyküsü (narrative) ortaklaşa inşa edilir.

Derin Analiz

Yapılandırmacı psikoterapi, nesnel bir gerçekliğin keşfinden ziyade, bireyin dünyayı öznel olarak nasıl inşa ettiği üzerine odaklanır. George Kellynin Kişisel Yapı Kuramı ve postmodern epistemolojilerden beslenen bu yaklaşım, insan zihnini pasif bir bilgi işleme merkezinden öte, aktif bir anlam yaratma organı olarak ele alır. Terapötik süreçte dil, metaforlar, öyküler ve sözel olmayan formlar birer araç olarak kullanılır. Amaç, danışanın katılaşmış anlam sistemlerini esnetmek, alternatif anlatılar üretmesini sağlamak ve yaşam kalitesini artıran yeni bir bilişsel-duygusal çerçeve kurmaktır.

Etimoloji

Latince 'con-' (birlikte, bir araya) + 'struere' (inşa etmek, kurmak) kökünden türetilen 'constructivus' terimi ile Yunanca 'psyche' (ruh, zihin) ve 'therapeia' (iyileştirme, tedavi) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ile sıklıkla karıştırılır; BDT çarpık düşünceleri rasyonel olanlarla değiştirmeyi hedeflerken, yapılandırmacı psikoterapi düşüncelerin doğruluğundan ziyade onların işlevselliği ve anlam yaratma kapasitesiyle ilgilenir.