Klinik Hipnoz
Clinical Hypnosis
Tanım
Kişinin telkine yatkınlığının artırıldığı, odaklanmış dikkat ve azalmış periferik farkındalıkla karakterize, terapötik amaçlı değiştirilmiş bilinç durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik fibromiyalji ağrısı nedeniyle gelen bir danışana uygulanan klinik hipnoz seansında, terapist hastaya derin bir gevşeme ve odaklanmış dikkat indüksiyonu sağlar. Ardından kullanılan 'ağrı sinyallerini beyne ileten dimmer anahtarını kısma' metaforik telkini ile hastanın somatosensoriyel korteksindeki ağrı işleme mekanizmaları modifiye edilir, böylece analjezik etki elde edilir.
Derin Analiz
Klinik hipnoz, bilişsel ve nörobiyolojik düzeyde üst düzey yürütücü işlevlerin (özellikle dorsal anterior singulat korteks ve prefrontal korteks) modülasyonuyla seyreder. Bu süreçte varsayılan durum ağı (default mode network) aktivitesinde bir yavaşlama ve dikkat süreçlerinin içsel odaklı bir yapıya evrilmesi gözlemlenir. Trans hali, mistik veya pasif bir irade kaybı değil, tam aksine kişinin kendi psikolojik süreçleri üzerinde yoğun bir dikkat ve bilişsel esneklik kazanmasıdır. Nörogörüntüleme çalışmaları, hipnotik telkinler altında somatosensoriyel korteks ile beyin sapı arasındaki sinaptik iletimin değişebildiğini, bunun da ağrı algısı ve anksiyete gibi somatik ve duygusal yanıtların regülasyonunda aktif bir rol oynadığını göstermektedir.
Etimoloji
Yunanca 'hypnos' (uyku) kelimesinden türetilmiş olup, Franz Anton Mesmer'in 'hayvansal manyetizm' (mesmerizm) çalışmalarına ve James Braid'in bu durumu sinir sisteminin bir işlevi olarak yeniden tanımlamasına dayanır.
Karıştırmayın
Sahne hipnozu (entertainment hypnosis) ile sıklıkla karıştırılır; sahne hipnozu manipülatif ve gösteri odaklıyken, klinik hipnoz kanıta dayalı psikoterapi protokollerinin ayrılmaz bir parçasıdır ve irade dışı kontrol içermez.