Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mesmerizm

Mesmerism

Tanım

18. yüzyılın sonlarında Franz Anton Mesmer tarafından evrensel bir akışkan ve 'hayvansal manyetizma' iddiasıyla geliştirilen, trans benzeri durumlar ve telkin yoluyla şifa bulma iddiasındaki erken dönem tedavi tekniği.

Örnek Vaka / Uygulama

1780'lerin Paris salonlarında, Mesmer'in ortasında demir çubuklar bulunan özel küvetlerin (baquet) etrafında topladığı hastalar, kolektif bir transa girerek konvülsiyonlar (nöbet benzeri kasılmalar) geçirmiş ve bu esnada histerik semptomlarında geçici iyileşmeler rapor etmişlerdir.

Derin Analiz

Mesmerizm, modern psikoterapinin ve deneysel hipnozun (hipnotizma) tarihsel öncülü olarak kabul edilir. Mesmer, evrende tüm canlıları birbirine bağlayan fiziksel görünmez bir akışkan (manyetik akım) olduğunu ve hastalıkların bu akışkandaki tıkanıklıklar veya dengesizlikler nedeniyle ortaya çıktığını öne sürmüştür. Tedavi prosedürleri; mıknatıs kullanımı, hastanın gözlerinin içine dikkate bakma, ellerle yapılan 'manyetik pasajlar' ve ritmik hareketlerle uyarılan trans (veya yapay somnambülizm) hallerini içerirdi. Ampirik ve deneysel verilerle desteklenememesi, bilim dünyasında büyük ölçüde şarlatanlık olarak yaftalanmasına yol açmış olsa da, James Braid ve Jean-Martin Charcot gibi 19. yüzyıl nörologlarının hipnozun nörofizyolojik temellerini araştırmasına zemin hazırlayarak psikolojinin ampirikleşme sürecine dolaylı bir katalizör olmuştur.

Etimoloji

Avusturyalı hekim Franz Anton Mesmer'in (1733-1815) soyadından türetilmiş, tıbbi ve deneysel tarihe mal olmuş epinimyok bir terim.

Karıştırmayın

Modern klinik hipnoz ve telkin yöntemleri. Mesmerizm vitalist ve fiziksel akışkan teorilerine (hayvansal manyetizma) dayanırken, modern hipnoz nörobiyolojik mekanizmalar, dikkat odaklanması ve telkine yatkınlık üzerine kuruludur.