Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hipnotizma

Hypnotism

Tanım

Hipnoz durumunu tetikleme eylemi ve bu durumun uygulanmasına yönelik pratiklerin bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Kronik ağrı bozukluğu yaşayan bir danışana, klinik hipnotizma teknikleri uygulanarak ağrı algısının somatosensoryal korteksteki temsili modifiye edilir; böylece hastanın ağrıyı tehdit unsuru olarak yorumlama düzeyi azaltılır.

Derin Analiz

Hipnotizma, bireyin telkine açıklığının (suggestibility) yapay olarak artırıldığı, dikkat daralması ve periferik farkındalığın azaldığı bir bilinç halinin indüklenme sürecidir. Nörofizyolojik düzeyde, hipnotik indüksiyon sırasında ön singulat korteks ile default mode network (varsayılan durum ağı) arasındaki işlevsel bağlantısallıkta belirgin değişimler gözlenir; bu durum, üst-bilişsel kontrol mekanizmalarının geçici olarak askıya alınmasına ve dışsal telkinlerin içsel gerçeklik olarak işlenmesine olanak tanır. Tarihsel olarak Franz Mesmer'in 'hayvansal manyetizm' safsatalarından ayrılarak James Braid tarafından nörofizyolojik ve psikolojik temellere oturtulmuştur. Klinik pratikte analjezi, travma dönüştürme ve davranış değiştirme terapilerinde bir araç olarak kullanılır.

Etimoloji

Fransızca 'hypnotisme' sözcüğünden türetilmiştir; kökeni Yunanca 'hypnos' (uyku) sözcüğüne dayanır ve James Braid tarafından 'neurohypnotism' kelimesinden kısaltılarak literatüre kazandırılmıştır.

Karıştırmayın

Hipnoz (doğrudan deneyimlenen trans hali ile karıştırılır; hipnotizma ise bu hali tetikleme eylemi ve uygulamasıdır) ve Trans (bilişsel durumun kendisidir).