Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Doppelganger Fenomeni

Doppelganger Phenomenon

Tanım

Kişinin, fiziksel olarak tamamen kendisine benzeyen, aynı şekilde hareket eden ve var olan bir ikizine sahip olduğuna dair inandığı klinik sanrısal durum.

Örnek Vaka / Uygulama

42 yaşında erkek hasta, kliniğe başvurarak son üç aydır şehirde kendisinin birebir aynısı olan, aynı kıyafetleri giyen ve aynı işleri yapan bir ikizinin dolaştığını, bu kişinin kendi hayatını ele geçirmeye çalıştığını iddia etmektedir. Hastanın nörolojik incelemelerinde sol temporoparietal bölgede geçirilmiş iskemik hasar tespit edilmiştir.

Derin Analiz

Nöropsikiyatrik ve psikodinamik düzlemde doppelganger fenomeni, benlik sınırlarının (ego boundaries) çözülmesi ve özdeşlik algısının (sense of agency) bozulmasıyla karakterizedir. Sağ temporoparietal bileşke (TPJ) ve insular korteks gibi beden imgesinin bütünleştirilmesinde rol oynayan nöral ağlardaki işlev bozuklukları, bireyin kendi görsel yansımasını veya içsel zihinsel temsilini yabancılaştırmasına zemin hazırlar. Psikanalitik perspektifte ise bu durum, egonun kabul edilemez dürtülerini veya ölüm kaygısını dışlaştırarak (projection) savunma mekanizması kurmasının bir tezahürü olarak değerlendirilir. Klinik pratikte genellikle şizofreni, ağır disosiyatif bozukluklar veya organik beyin lezyonları tablosunda karşımıza çıkar.

Etimoloji

Almanca 'doppel' (çift) ve 'gänger' (gezen, yürüyen) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'çift gezgin'dir.

Karıştırmayın

Otoskopi (kişinin kendi beden yansımasını dış dünyada görmesi ancak bunun bir görsel hallüsinasyon veya yansıma olduğunun bilincinde olması) ve Capgras Sendromu (yakın kişilerin birer sahtekar/dublörle değiştirildiği inancı).