Uygulamalı Germe
Applied Tension
Tanım
Kan, enjeksiyon ve yara fobilerinde bayılmayı tetikleyen düşük kan basıncını önlemek amacıyla iskelet kaslarının istemli olarak kasılıp gevşetildiği bir davranış terapisi tekniğidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Kan görme korkusu nedeniyle aşırı derecede bayılma riski taşıyan 24 yaşındaki bir danışana, terapisinde kademeli olarak iğne veya kan alma görsellerine bakması söylenir. Bu süreçte danışan, anksiyete artışını ve baş dönmesi başlangıcını fark ettiği anda bacak, kol ve gövde kaslarını tansiyonu yükseltecek şekilde yaklaşık 10 ila 15 saniye boyunca kasıp, ardından serbest bırakma pratiğini maruz kalma seansları boyunca uygular.
Derin Analiz
Uygulamalı germe, klasik maruz bırakma terapilerinden farklı olarak iki aşamalı bir fizyolojik mekanizmayı hedefler. Kan-enjeksiyon-yaralanma fobisi olan bireylerde, fobik uyaranla karşılaşıldığında tipik olarak iki fazlı bir otonom sinir sistemi tepkisi görülür: Önce sempatik aktivasyonla kalp hızı ve kan basıncında geçici bir yükselme, ardından parasempatik sistemin (vazovagal yanıt) ani ve aşırı baskın hale gelmesiyle kan basıncında ve kalp atış hızında sert bir düşüş (vazovagal senkop). Bu durum serebral perfüzyonun azalmasına ve bayılmaya yol açar. Lars-Göran Öst tarafından geliştirilen uygulamalı germe, danışanın kollarda, bacaklarda ve gövdede majör kas gruplarını 10-15 saniye boyunca gererek kan basıncını ve kalp debisini yapay olarak artırmasını sağlar. Bu sayede, kademeli maruz bırakma sırasında ortaya çıkan hipotansif düşüş bloke edilir ve bayılma döngüsü kırılır.
Etimoloji
İngilizce 'applied' (uygulamalı, tatbik edilen) ve 'tension' (gerilim, kas gerilmesi) kelimelerinin birleşiminden oluşan, davranışçı terapilerde fizyolojik müdahaleyi tanımlayan bir bileşik terimdir.
Karıştırmayın
Jacobson'ın ilerleyici kas gevşetme (progressive muscle relaxation) tekniği ile sıklıkla karıştırılır. İlerleyici gevşetme anksiyeteyi düşürmek için kas gerginliğini azaltmaya odaklanırken, uygulamalı germe tam tersi bir fizyolojik amaçla kan basıncını artırmak için kasların kasılmasını hedefler.