Kolektif Histeri
Collective Hysteria
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek stresli bir fabrikanın üretim hattında çalışan bir işçinin ani baş dönmesi, mide bulantısı ve baygınlık geçirmesi; bu durumun diğer işçiler tarafından zehirlenme belirtisi olarak yorumlanmasıyla kısa sürede onlarca çalışanda benzer fiziksel semptomların görülmesi ve binada gaz sızıntısı olmadığının saptanmasına rağmen semptomların devam etmesi.
Derin Analiz
Kolektif histeri, sosyal bulaşma (social contagion) mekanizmaları üzerinden işleyen, biyolojik bir patoloji barındırmayan ancak fizyolojik semptomlar üretebilen bir sosyopsikolojik olgudur. Genellikle belirsizlik, yüksek anksiyete ve kronik stres altındaki topluluklarda gözlemlenir. Bireylerin çevredeki diğer kişilerin tepkilerini yanlış yorumlaması ve 'tehlike' algısını zihinsel olarak amplifiye etmesi (felaketleştirme eğilimi) sonucunda sistemik bir panik dalgasına dönüşür. Nörobiyolojik düzeyde ayna nöron sistemlerinin aşırı aktifleşmesi ve limbik reaktivitenin sosyal uyarıcılarla senkronize olması bu hızlı yayılımı tetikler. DSM-5'te bağımsız bir tanı kategorisi olmamakla birlikte, 'somatik belirti bozuklukları' veya 'diğer psikiyatrik bozukluklarla ilişkili başka klinik durumlar' bağlamında ele alınabilir.
Etimoloji
Fransızca 'hystérie' (eski Yunanca 'hystera' [rahim] kökünden, antik dönemde kadınlarda rahim hareketliliğine bağlanan inançtan türetilmiştir) ve Latince 'collectivus' [toplumsal/bütünsel] kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Simülasyon (malingering) ile karıştırılır; ancak kolektif histeride bilinçli bir kazanç veya kandırma niyeti yoktur, yaşanan semptomlar ve acı bireyler için tamamen gerçektir.
Keşfetmeye Devam Edin
Sosyal Bulaşma
Sosyal Bulaşma
Social Contagion
Davranışların, tutumların ve duyguların kalabalıklar veya sosyal gruplar içinde bir üyeden diğerine hızla yayılma süreci.
İncele
Kitle Psikolojisi
Kitle Psikolojisi
Mass Psychology / Mob Psychology
🔹 1. (mass psychology): Ortak özellikleri olmasa dahi bir bütün olarak ele alınan geniş insan gruplarında ortaya çıkan zihinsel ve duygusal süreçlerin incelenmesidir. 🔹 2. (mob psychology): Bireylerin bir kitle veya çete içinde bir araya geldiklerinde rasyonel düşünceyi terk ederek anonimlik, telkine açıklık ve duygusal bulaşma yoluyla aşırı davranışlar sergilemesine yol açan psikolojik olgu.
İncele