Edinilmiş Bağışıklık Eksikliği Sendromu
Acquired İmmune Deficiency Syndrome
Tanım
İnsan immün yetmezlik virüsünün (HIV) yol açtığı, bağışıklık sisteminin çökmesiyle karakterize ilerleyici klinik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır HIV tanısı almamış otuz yaşındaki bir bireyin, olağan dışı lenfadenopati, açıklanamayan kilo kaybı ve tekrarlayan pnömoni atakları ile başvurması; laboratuvar tetkiklerinde CD4+ T hücre sayısının 200 hücre/µL altına gerilemesi ve fırsatçı bir enfeksiyon olan Pneumocystis jirovecii pnömonisi saptanması üzerine edinilmiş bağışıklık eksikliği sendromu tanısı alması.
Derin Analiz
HIV (Human Immunodeficiency Virus), hedef hücre yüzeyindeki CD4 reseptörlerine bağlanarak lenfositleri enfekte eden bir retrovirüstür. Virüs, bağışıklık sisteminin koordinatör hücresi olan CD4+ T hücrelerini zaman içinde tahrip eder. Hücre sayısının kritik eşiğin altına düşmesi durumunda, fırsatçı enfeksiyonlar ve maligniteler ortaya çıkar. Klinik psikiyatri ve nöroloji açısından, virüsün kan-beyin bariyerini erken evrede aşabilmesi nedeniyle HIV ilişkili nörokognitif bozukluklar (HAND) gibi merkezi sinir sistemi komplikasyonları da tabloya eşlik edebilir.
Etimoloji
İngilizce 'Acquired' (kazanılmış/sonradan edinilmiş), 'Immune' (bağışıklıkla ilgili), 'Deficiency' (eksiklik/yetersizlik) ve 'Syndrome' (sendrom/belirtiler kümesi) sözcüklerinin baş harflerinden oluşan 'AIDS' kısaltmasıyla literatüre yerleşmiştir.
Karıştırmayın
HIV ile AIDS sıkça karıştırılır; HIV etken virüsün adıyken, AIDS bu virüsün bağışıklık sistemini zayıflatarak ulaştığı son klinik evreyi ifade eder.