Karar Dengeleme
Decisional Balance
Tanım
Yeni bir davranışın benimsenmesi sürecinde, kişinin kendisi ve çevresi üzerindeki olumlu ve olumsuz sonuçlarını sistematik olarak tartma ve değerlendirme yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Hareketsiz bir yaşam tarzına sahip bir danışanın düzenli koşu programına başlama kararını ele alalım. Danışan bu süreçte kilo vermeyi (öz için olumlu) ve fiziksel zindelik kazanmayı beklerken, sabah erken saatlerdeki iş toplantılarına katılamama riskini (başkaları ve iş için olumsuz), spor salonu aidatı masrafını (maddi olumsuzluk) ve sosyal çevresinden göreceği takdiri (sosyal olumlu) alt alta koyarak bir bilanço çıkarır.
Derin Analiz
Bilişsel Davranışçı Yaklaşım ve Değişim Evrakları Modeli (Transtheoretical Model) içinde merkezi bir yapı taşını oluşturur. Janis ve Mann'in çatışma teorisine dayanan bu kavram, bireylerin değişim aşamalarındaki kararsızlıklarını çözmek için bilişsel maliyet-kazanç analizi yapmasını sağlar. Özellikle eylem öncesi evrelerde, içsel motivasyonun artırılması ve direncin kırılması amacıyla klinik pratikte sıklıkla başvurulan yapılandırılmış bir değerlendirme matrisidir.
Etimoloji
Latince 'decidere' (kesmek, karar vermek) kökünden türetilen 'decision' ile Latince 'bilanx' (iki kefeli terazi) sözcüklerinin birleşiminden oluşan bileşik bir terimdir.
Karıştırmayın
Maliyet-Fayda Analizi (genellikle ekonomik ve rasyonel kararlara odaklanırken, karar dengeleme duygusal, sosyal ve öznel psikolojik sonuçları da kapsar).
Keşfetmeye Devam Edin
Motivasyonel Görüşme
Motivasyonel Görüşme
Motivational İnterviewing
Bireylerin değişim konusundaki kararsızlıklarını çözmelerine ve içsel motivasyonlarını keşfetmelerine yardımcı olmayı amaçlayan, danışan merkezli ancak yönlendirici bir klinik iletişim yaklaşımıdır.
İncele
Bilişsel Çelişki
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
İncele