Dispne
Dyspnea
Tanım
Nefes darlığı veya solunum güçlüğü çekme durumu; bireyin soluk alıp vermede zorlanma veya hava yetersizliği hissetmesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Kardiyolojik ve pulmoner tetkiklerinde hiçbir tıbbi anormallik bulunmayan bir danışanın, topluluk önünde konuşma yapacağı sırada ani bir şekilde boğazında düğümlenme hissiyle birlikte derin nefes alamadığını ifade etmesi ve bununla birlikte gelişen panik tablosu.
Derin Analiz
Dispne, solunum sisteminin homeostatik dengesinin bozulmasıyla ortaya çıkan öznel bir solunum sıkıntısı deneyimidir. Fiziksel efor, yüksek rakım veya altta yatan kardiyovasküler ve pulmoner patolojilerle tetiklenebilir. Ancak somatik veya fizyolojik açık bir neden bulunamadığı durumlarda 'fonksiyonel dispne' olarak adlandırılır ve genellikle anksiyete, panik bozukluk veya somatizasyon gibi psikolojik etkenlerle ilişkilidir. Bilişsel ve nörobiyolojik düzeyde, beyin sapındaki solunum merkezlerinin interoseptif sinyalleri yanlış yorumlaması veya abartılı bir tehdit algısı oluşturmasıyla, amigdala ve insüler korteksin iş birliğiyle deneyimlenir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'dys-' (zor, bozulmuş, ağrılı) ve 'pnoē' (nefes, soluk) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Hiperventilasyon (hızlı ve derin soluk alıp verme ile karakterizedir ancak dispne temel olarak öznel bir hava açlığı ve nefes almada zorlanma hissidir) ve takipne (dakikadaki solunum sayısının artmasıdır).