Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Seans İçi Eyleme Vurma

Acting İn

Tanım

Psikanalitik seans sırasında hastanın, bastırılmış anı veya arzuların bilince çıkmasını engellemek amacıyla sergilediği ve serbest çağrışım akışını kesintiye uğratan bedensel veya fiziksel tepkiler bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik seans sırasında terapist, danışanına çocukluk dönemi kayıplarıyla ilgili derin bir duygu uyandıran soru yöneltir. Danışan, bu sorunun yarattığı yoğun ve tolere edilemez anksiyeteyi anında bastırmak için birden ayağa fırlar, pencereye yürüyüp dışarıyı izlemeye başlar ve 'Bu odanın havası çok daraldı, biraz nefes almam lazım' der. Bu fiziksel yer değiştirme eylemi, bastırılmış travmatik anının bilince gelmesini ve söze dökülmesini engelleyen tipik bir seans içi eyleme vurma (acting in) örneğidir.

Derin Analiz

Psikanaliz ve psikodinamik yönelimli psikoterapilerde, seans içi eyleme vurma, klasik 'acting out' (seans dışı eyleme vurma) kavramından ayrıksı bir konuma sahiptir. Acting out, hastanın içsel çatışmalarını terapi odasının dışındaki gerçek yaşamında impulsif davranışlarla dışa vurmasını ifade ederken; 'acting in', bu savunma mekanizmasının doğrudan terapötik seans sınırları içinde, analistle olan etkileşim esnasında devreye girmesini tanımlar. Hasta, yüzleşmekten kaçındığı kaygı uyandırıcı materyali, anıyı veya dürtüyü söze dökmek (mentalizasyon ve sembolizasyon) yerine fiziksel bir eylemle ikame eder. Örneğin, ayağa kalkıp odada gezinmek, koltuğun yerini değiştirmek, aniden konuyu değiştirecek bedensel hareketler yapmak veya analiste fiziksel olarak meydan okumak bu kapsamdadır. Bu durum, bilinçdışı direncin terapötik odadaki somatik ve davranışsal bir tezahürüdür ve serbest çağrışımın sürdürülebilirliğini sekteye uğratır.

Etimoloji

İngilizce 'acting' (eylem, hareket) ve 'in' (içinde, dâhilinde) edatlarının birleşiminden oluşan psikanalitik bir kavramdır. Terimsel kökeni Freud'un psikanalitik tekniğindeki direnç dinamiklerine dayanır.

Karıştırmayın

Acting out (Seans dışı eyleme vurma) ile sıklıkla karıştırılır. Ayırt edici temel fark, 'acting out' davranışlarının terapi odasının dışında, günlük yaşamda gerçekleşmesi; 'acting in' olgusunun ise doğrudan seans saatleri içerisinde ve analitik ilişki bağlamında ortaya çıkmasıdır.