Depresif Nöbet
Depressive Episode
Tanım
En az iki hafta süreyle hemen her gün mevcut olan, çökkün duygu durum veya ilgi/zevk kaybı ile birlikte bilişsel, vejetatif ve psikomotor belirtilerin eşlik ettiği klinik tablodur.
Örnek Vaka / Uygulama
34 yaşında bir yazılım mühendisi, son üç haftadır işine karşı tamamen ilgisizlik, sabahları yataktan kalkmada güçlük, 4 kilo kaybı, karar vermede ciddi yavaşlama ve sürekli bir 'yetersizlik ve yük olma' düşüncesiyle kliniğe başvurmuştur. Yapılan psikiyatrik değerlendirmede, bu tablonun en az iki haftadır sürekli var olduğu ve kişinin mesleki işlevselliğini sekteye uğrattığı saptanarak majör depresif nöbet tanısı konulmuştur.
Derin Analiz
Majör depresif nöbet, DSM-5 tanı kriterlerine göre kişinin işlevselliğinde belirgin düşüşe yol açan ve en az beş belirtinin (çökkün duygu durum, anhedoni, iştah/kilo değişimleri, uyku bozuklukları, psikomotor ajitasyon veya retardasyon, yorgunluk, değersizlik/suçluluk hissi, konsantrasyon güçlüğü, nükseden ölüm/intihar düşünceleri) aynı iki haftalık dönemde birlikte bulunmasını gerektirir. Nörobiyolojik düzeyde; monoaminerjik nörotransmitter sistemlerindeki (serotonin, norepinefrin, dopamin) disregülasyon, hipotalamik-hipofiz-adrenal (HPA) aksının hiperaktivitesi ve prefrontal korteks ile limbik sistem (özellikle amigdala ve hipokampus) arasındaki bağlantısallık bozuklukları temel mekanizmalar olarak incelenmektedir.
Etimoloji
Latince 'deprimere' (aşağı bastırmak, çöktürmek) fiilinden türetilmiş 'depressus' sıfatı ile Yunanca 'episosdion' (dışarıdan gelen, araya giren olay, sahne) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Yas (bereavement) süreci ile sıklıkla karıştırılır; yas sürecinde boşluk ve hüzün dalgaları hakimken ve özsaygı genellikle korunurken, depresif nöbette sürekli çökkünlük, anhedoni, özsaygı kaybı ve majör işlevsellik düşüşü ön plandadır.