Beden Hafızası
Body Memory
Tanım
Travmanın kelimeler veya görsel imgeler olmaksızın; ağrı, uyarılma, gerginlik veya fiziksel rahatsızlık şeklinde duyusal ve bedensel olarak yeniden deneyimlenmesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkinlikte yoğun bir kalabalıkta aniden nefes darlığı ve göğüste baskı hissi yaşayan bir danışanın, tıbbi tetkiklerinde herhangi bir kardiyolojik bulguya rastlanmaması; ancak bu fiziksel uyarılmanın erken yaşta geçirdiği ağır bir kazanın duyusal kalıntılarıyla doğrudan ilişkili olduğunun terapi sürecinde keşfedilmesi.
Derin Analiz
Beden hafızası, özellikle erken çocukluk amnezisi döneminde yaşanan ve sözel olarak kodlanamayan travmatik yaşantıların, hipokampal olgunlaşmamışlık nedeniyle limbik sistem ve otonom sinir sistemi üzerinden somatik olarak depolanmasını ifade eder. Travmatik olay anında prefrontal korteksteki sözel işleme süreçleri devre dışı kalırken, amigdala ve alt beyin yapıları tehlikeyi duyusal motor düzeyde kaydeder. Sonuç olarak, tetikleyicilerle karşılaşıldığında bilinçli bir anı hatırlanmaz; bunun yerine taşikardi, kas spazmları, açıklanamaz ağrılar veya dissosiyatif tepkiler gibi fizyolojik reaksiyonlar ortaya çıkar. Somatik deneyimleme ve travma odaklı psikoterapiler, bu örtük (implicit) bellek izlerinin bilişsel düzeyde işlenmesini hedefler.
Etimoloji
İngilizce 'body' (İngilizce kökenli Germen kök *bōdiz - gövde/beden) ve 'memory' (Latince 'memoria' - hatırlama, anı, bellekte tutma) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Somatizasyon bozukluğu ile karıştırılabilir; somatizasyon psikolojik stresin fiziksel semptomlara dönüştüğü somatik belirti bozukluklarını kapsarken, beden hafızası doğrudan geçmiş bir travmanın duyusal-motor düzeyde yeniden yaşanmasıdır.