Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Erkek Klimakteriği

Andropause

Tanım

Erkeklerde yaşlanmaya bağlı olarak androjen hormonu düzeylerinin kademeli biçimde düşmesiyle ortaya çıkan fiziksel ve psikolojik değişimler süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

52 yaşında bir bireyin, son iki yıldır belirgin bir motivasyon kaybı, uyku bozukluğu, sabah yorgunluğu ve kas gücünde azalma şikayetleriyle kliniğe başvurması; yapılan endokrinolojik değerlendirmede total ve serbest testosteron düzeylerinin referans aralığının alt sınırında tespit edilmesi.

Derin Analiz

Erkek klimakteriği, kadınlardaki menopozdan farklı olarak ani bir reprodüktif duruşla karakterize değildir; bunun yerine, hipotalamus-hipofiz-gonad aksındaki yaşamsal salınım dinamiklerinin yavaşlamasıyla birlikte testosteron seviyelerinin her yıl ortalama %1 oranında azalmasıyla seyreder. Endokrinolojik açıdan serbest testosteronun biyoyararlanımındaki düşüş, globulin bağlayıcı proteinlerin artışıyla tetiklenir. Klinik pratikte; vazomotor semptomlar, libido kaybı, sarkopeni, yorgunluk ve depresif duygu durum dalgalanmalarıyla kendini gösterir. Nörobiyolojik düzeyde ise, androjen reseptörlerinin limbik sistemdeki yoğunluğu nedeniyle azalan testosteron, nöroplastisiteyi ve duygulanım düzenleme mekanizmalarını doğrudan etkiler.

Etimoloji

Yunanca 'andros' (erkek) ve 'pausis' (durma, kesilme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; biyolojik olarak erkeklerde yaşla birlikte görülen hormonal yavaşlama sürecini ifade eder.

Karıştırmayın

Menopoz ile sıklıkla karıştırılır; ancak menopozda ovaryum fonksiyonları tamamen durur ve menstruasyon kesilirken, erkek klimakteriğinde spermatogenez ve hormonal üretim devam eder ancak miktarı azalır.