Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yaşlı İhmali

Elder Neglect

Tanım

Bir bakıcının, yardıma muhtaç yaşlı bir bireye sağlaması gereken temel bakım, destek ve gözetimi kasıtlı veya ihmalkar bir şekilde yerine getirmemesi durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

78 yaşındaki, hafif düzeyde vasküler demans tanısı bulunan bir bireyin, yürüme güçlüğü çekmesine rağmen gün boyunca evde yiyecek, su ve temel hijyenik gereksinimlerinden mahrum bırakılması; reçeteli ilaçlarının bakıcısı tarafından düzenli olarak verilmemesi ve sosyal etkileşimden tamamen koparılarak yalnız bırakılması vakası.

Derin Analiz

Yaşlı ihmali, klinik psikoloji, geriatrik psikiyatri ve sosyal hizmetler disiplinlerinin kesişim kümesinde yer alan çok boyutlu bir örseleme türüdür. Sadece fiziksel gereksinimlerin (beslenme, hijyen, tıbbi müdahale) karşılanmamasıyla sınırlı kalmayıp; psikolojik, duygusal ve sosyal izolasyonu da kapsayan pasif bir istismar biçimidir. Nörobiyolojik ve bilişsel düzeyde, ihmale uğrayan yaşlı bireylerde kronik stres (kortizol disregülasyonu), nöroinflamasyon, hipokampal atrofi ve buna bağlı olarak hızlanmış bilişsel gerileme veya demans semptomlarının şiddetlenmesi gözlemlenir. Bakıcı tükenmişliği (caregiver burnout), yetersiz kaynaklar, ekonomik baskılar ve aile içi dinamikler bu patolojik tablonun tetikleyicileri arasında yer alır.

Etimoloji

İngilizce 'elder' (yaşlı, kıdemli; kökeni Eski İngilizce 'ieldra') ve 'neglect' (ihmal etmek, dikkate almamak; kökeni Latince 'neglegere' [nec- 'değil' + legere 'seçmek, toplamak, özen göstermek']) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Yaşlı istismarı (elder abuse) ile sıklıkla karıştırılır; aralarındaki temel fark, istismarın aktif ve doğrudan zarar verme eylemlerini (fiziksel şiddet, finansal sömürü) içermesi, ihmalin ise sorumlulukların yerine getirilmemesi şeklinde pasif bir karakter taşımasıdır.