Teşhis Yetimi
Diagnostic Orphan
Tanım
Bir bozukluğun tanı kriterlerini karşılamak için gerekli semptom eşiğinin altında kalan ancak yine de klinik olarak anlamlı düzeyde belirti gösteren birey.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek stresli bir dönemde alkol tüketimi artan ve haftada birkaç kez kontrolü kaybeden ancak DSM-5'e göre Alkol Kullanım Bozukluğu için gereken semptom sayısının altında kalan bir birey 'diagnostic orphan' olarak değerlendirilir. Bu kişi resmi bir tanı alamaz; ancak yine de karaciğer sağlığı, ilişkileri ve iş performansı açısından risk altındadır.
Derin Analiz
Psikopatoloji ve epidemiyolojide 'diagnostic orphan' kavramı, kategorik tanı sistemlerinin (DSM veya ICD gibi) doğurduğu yapay sınırların bir sonucudur. Semptom temelli sınıflandırmalarda, bireyler tam tanı kriterlerini (cutoff) karşılamasa bile, sergiledikleri bir veya iki semptom günlük işlevselliği bozabilir, yaşam kalitesini düşürebilir veya ilerleyen süreçte tam gelişmiş bir klinik tabloya (subklinik evre) dönüşebilir. Bu durum, klinik pratikte 'eşik altı semptomlar' (subthreshold symptoms) başlığı altında incelenir. İstatistiksel olarak bu bireyler, epidemiyolojik çalışmalarda kategori dışı kaldıkları için tedavi havuzundan sıklıkla kaçarlar ancak morbidite riski taşımaya devam ederler.
Etimoloji
İngilizce 'diagnostic' (Yunanca 'dia-' [içinden/aracılığıyla] + 'gnosis' [bilgi/tanıma]) ve 'orphan' (Geç Latince 'orphanus', Yunanca 'orphanos' [öksüz/yetim]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Subklinik durumlarla sıklıkla karıştırılır; ancak 'diagnostic orphan' terimi daha çok resmi bir tanı sisteminin katı eşiklerine takılan bireysel durumu vurgularken, subklinik terimi doğrudan semptomların şiddet profiline odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Komorbidite
Comorbidity
Bir bireyde eş zamanlı olarak birden fazla hastalık, bozukluk veya tıbbi durumun bir arada bulunma durumu.
DSM-5
DSM–5
Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayımlanan, ruhsal bozuklukların sınıflandırılması ve tanı ölçütlerinin belirlenmesinde uluslararası düzeyde standart kabul edilen kılavuz.