Dispepsi
Dyspepsia
Tanım
Üst karın bölgesinde hissedilen, ülser, reflü, safra taşı gibi fiziksel nedenlere bağlı olabileceği gibi hiçbir organik patoloji saptanamayan (fonksiyonel) durumlarda da ortaya çıkan ağrı veya rahatsızlık hissi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun iş stresi altında sürekli hızlı yemek yiyen 34 yaşındaki bir yazılımcının, yemeklerden hemen sonra üst karnında yanma, erken doygunluk ve şişkinlik hissetmesi; yapılan endoskopik ve laboratuvar tetkiklerinde herhangi bir ülser veya inflamasyona rastlanmaması üzerine kendisine fonksiyonel dispepsi tanısı konulması.
Derin Analiz
Gastroenteroloji ve psikosomatik tıp kesişiminde yer alan dispepsi, sıklıkla üst gastrointestinal sistemin motor fonksiyon bozuklukları, viseral hipersensitivite ve gastrik asit regülasyonundaki anomalilerle karakterizedir. Organik bir neden bulunamadığında 'fonksiyonel dispepsi' adını alır; bu durumda otonom sinir sistemi yanıtları ve enterik sinir sistemi arasındaki aks, stres ve duygudurum dalgalanmalarından doğrudan etkilenir. Beyin-bağırsak ekseni üzerinden işleyen bu mekanizma, psikolojik stresin somatik gastrointestinal semptomlara dönüşümünün klasik bir örneğidir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'dys-' [zor, bozulmuş, kötü] + 'peptein' [sindirmek] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'bozulmuş sindirim' veya 'güç sindirim'dir.
Karıştırmayın
Gastrit (mide mukozasının inflamasyonu ile karakterizedir; dispepsi ise bir semptom kümesidir ve her zaman gastrit içermez) ve gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH) (özellikle göğüs arkasında yanma ile belirgindir; dispepsi ise daha geniş bir üst karın rahatsızlığını kapsar).