Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Helmholtz Teorisi

Helmholtz Theory

Tanım

İşitme duyusunda, ses perdesinin (pitch) baziller membran üzerindeki uyarılma noktasına göre belirlendiğini savunan teoridir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir piyano tuşuna basıldığında ortaya çıkan tize yakın yüksek bir nota, kokleadaki baziller membranın taban kısmındaki tüylü hücreleri uyarırken; bas bir nota aynı membranın daha esnek olan kısmını harekete geçirir; bu durum bireyin farklı frekansları ayırt etmesini sağlar.

Derin Analiz

Duyu fizyolojisi ve psikoakustik alanında yer alan bu teori, kokleanın içindeki baziller membranın farklı frekanslara mekanik olarak farklı bölgelerde yanıt verdiğini öne sürer. Yüksek frekanslı sesler oval pencereye yakın bazal kısmı titreştirirken, düşük frekanslı sesler helikotrema yakın tepe (apikal) kısmını uyarır. Her ne kadar 'eksik temel frekans' (virtual pitch) gibi bazı karmaşık işitsel olayları açıklamada yetersiz kalsa da, frekans kodlamasının topografik organizasyonu (tonotopi) fikrinin temelini oluşturması açısından bilişsel bilimlerde ve işitsel nörobilimde tarihsel bir kilometre taşıdır.

Etimoloji

Alman fizyolog Hermann von Helmholtz'un soyadından (19. yüzyıl) türetilmiş olup, işitsel algı ve fiziki akustik bağlamında adlandırılmıştır.

Karıştırmayın

Frekans Teorisi (Frequency theory) ile sıklıkla karıştırılır; frekans teorisi ses perdesinin işitme sinirinin ateşleme hızıyla belirlendiğini savunurken, Helmholtz teorisi (yer teorisi) membranın fiziksel konumuna odaklanır.