Gliya
Glia
Tanım
Sinir sisteminde nöronal olmayan, nöronlara yapısal çatı, metabolik destek, koruma ve homeostaz sağlayan hücre topluluğudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöron hasarı veya merkezi sinir sistemindeki enfeksiyon durumunda, mikrogliya hücreleri hızla amoeboid (hareketli) forma dönüşerek fagositik aktivite gösterir ve hücresel kalıntıları temizler. Astrositler ise sinaptik aralıktaki fazladan glutamatı geri alarak ekstotoksisiteyi önler.
Derin Analiz
Gliyal hücreler, uzun süre yalnızca pasif birer dolgu malzemesi (nöroglia) olarak görülmüş olsa da, modern nörobilim bu hücrelerin sinaptik transmisyonu modüle ettiğini, gliotransmiterler salgıladığını ve kan-beyin bariyerini sürdürdüğünü kanıtlamıştır. Merkezi sinir sisteminde astrositler, oligodendrositler ve mikrogliya; periferik sinir sisteminde ise Schwann hücreleri olarak çeşitlenirler. Mikrogliya hücreleri mezoderm kökenli olup bağışıklık savunması sağlarken, makrogliyalar ektoderm kökenlidir ve miyelinlenmeyi ile metabolik desteği koordine eder.
Etimoloji
Yunanca 'glia' [tutkal, zamk] kelimesinden türetilmiştir; Rudolf Virchow tarafından 1856 yılında sinir sistemini bir arada tutan 'yapıştırıcı' doku mantığıyla adlandırılmıştır.
Karıştırmayın
Nöronlarla sıkça karıştırılır; nöronlar elektriksel sinyalleri iletirken, gliya hücreleri doğrudan aksiyon potansiyeli üretmez ancak nöronal fonksiyonun sürdürülebilmesi için hayati ekosistemi sağlar.