Ektoderm
Ectoderm
Tanım
Gelişmekte olan embriyonun en dıştaki primer germ yaprağı olup, başta sinir sistemi ve deri olmak üzere organizmanın dış çevreyle temas eden kritik yapılarını oluşturan embriyonik tabakadır.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik embriyoloji ve nöroloji bağlamında, gebeliğin ilk trimesterinde (özellikle 3. ve 4. haftalarda) folikür asit eksikliğine bağlı nöral tüp defektleri (örneğin spina bifida veya anensefali), ektoderm kaynaklı nöral tüpün düzgün kapanmamasından kaynaklanan yapısal anomalilerdir.
Derin Analiz
Embriyogenezin gastrulasyon evresinde şekillenen üç temel germ tabakasından (ektoderm, mezoderm, endoderm) en dışta yer alanıdır. Nörobilim ve gelişimsel nörobiyoloji açısından ektodermin en yüksek evrimsel ve işlevsel türevi 'nöroektoderm' yoluyla farklılaşan merkezi ve periferik sinir sistemidir. Nörülasyon sürecinde ektodermin kalınlaşmasıyla nöral plak oluşur; bu yapı katlanarak nöral tüpü ve Nöral Crest (nöral krest) hücrelerini meydana getirir. Nöral tüp beyin ve omuriliği, nöral krest ise çevresel sinir sistemi elemanları, melanositler ve baş-yüz iskeletinin bazı bileşenlerini doğurur. Ayrıca epidermis, tırnaklar, saç, ter bezleri ve duyu organlarının epitelyal örtüsü bu tabakadan köken alır. Bu durum, embriyolojik köken bakımından deri ile sinir sisteminin aynı primordial yapıyı paylaştığını gösterir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'ektós' (dışında, haricinde) ve 'dérma' (deri, cilt) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Mezoderm ve Endoderm. Mezoderm kas, kemek ve dolaşım sistemini; endoderm ise sindirim ve solunum sistemlerinin iç yüzey epitelini oluşturur; ektoderm ise sınır ve dış örtü dokularından sorumludur.